Hãng tin Fars của Iran vừa tiết lộ thông tin chi tiết về một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran, theo đó yêu cầu Mỹ cùng các đồng minh, bao gồm cả Israel, cam kết không tấn công Iran và các lực lượng ủng hộ Iran trong bất kỳ tình huống nào. Đổi lại, Iran cũng cam kết không thực hiện các cuộc tấn công quân sự phủ đầu nhằm vào Mỹ và các đồng minh của Mỹ.
Thông tin trái chiều về vai trò của Israel
Thông tin từ Fars mâu thuẫn với báo cáo trước đó của The New York Times, vốn cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã loại trừ Israel khỏi các cam kết của Mỹ trong bất kỳ thỏa thuận nào với Iran. Tuy nhiên, nguồn tin từ Iran khẳng định Israel vẫn nằm trong phạm vi thỏa thuận.
Tiến trình hoàn tất Bản ghi nhớ (MoU)
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cùng ngày cho biết Mỹ và Iran đang hoàn tất Bản ghi nhớ (MoU) về chấm dứt xung đột, với thời hạn đi đến thỏa thuận cuối cùng là trong vòng 30-60 ngày. Hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran cũng xác nhận MoU đang được hoàn thiện, bao gồm các nội dung như Mỹ sẽ dỡ bỏ trừng phạt dầu mỏ đối với Iran trong các cuộc đàm phán song phương tiếp theo, đồng thời tháo gỡ một phần lệnh phong tỏa tài sản Iran để tạo điều kiện cho Tehran tiếp cận thị trường quốc tế.
Nội dung chi tiết của MoU
Theo Tasnim, MoU tập trung vào việc chấm dứt ngay lập tức chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Liban. Trong 30 ngày tiếp theo, hai bên sẽ tiến hành các bước liên quan đến việc dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran cũng như lệnh phong tỏa eo biển Hormuz do Iran áp đặt. Ngoài ra, hai bên cũng ấn định thời hạn 60 ngày cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân Iran.
Bối cảnh xung đột và đàm phán
Trước đó, Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8/4, sau 40 ngày xung đột kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran vào ngày 28/2. Trong thời gian ngừng bắn, hai bên đã tiến hành một vòng hòa đàm tại thủ đô Islamabad của Pakistan trong hai ngày 11-12/4, nhưng không đạt được kết quả. Sau đó, hai bên liên tục trao đổi các đề xuất về điều khoản hòa bình thông qua nước trung gian Pakistan và hiện đang tiến gần đến cơ hội đạt được một thỏa thuận sơ bộ về chấm dứt chiến tranh.
Những diễn biến này cho thấy nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran đang có những bước tiến đáng kể, bất chấp những khác biệt và thông tin trái chiều từ các nguồn tin khác nhau.
