Ông Valery Zaluzhny, cựu Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, hiện là Đại sứ tại Anh, vừa tuyên bố rằng việc Ukraine gia nhập NATO là điều không tưởng, bất chấp mục tiêu này đã được hiến pháp ghi nhận. Phát biểu tại cuộc họp các đại sứ Ukraine, ông Zaluzhny thẳng thắn chỉ ra những rào cản cơ bản khiến Kyiv không bao giờ có thể trở thành thành viên của liên minh quân sự này.
Lời thú nhận gây sốc từ cựu Tổng tư lệnh
Theo hãng thông tấn Evropeiska Pravda ngày 3.8, ông Zaluzhny đã bày tỏ sự thất vọng sâu sắc về triển vọng gia nhập NATO của Ukraine. Ông nói: "Tôi hiểu rất rõ về NATO. Trong khoảng 12 năm, cá nhân tôi đã làm việc để đảm bảo chúng ta đáp ứng các tiêu chuẩn của NATO, và mỗi năm tôi đều nghe những câu chuyện cổ tích về việc chúng ta sẽ gia nhập NATO bất cứ lúc nào. Thật không may, chúng ta sẽ không bao giờ thực sự gia nhập được".
Nguyên nhân cốt lõi, theo ông, nằm ở sự không tương xứng giữa lực lượng quân sự Ukraine với các tiêu chuẩn NATO. Ông nhấn mạnh rằng Lực lượng Vũ trang Ukraine (AFU) đã phát triển đến trình độ không thể hòa nhập vào một liên minh vẫn đang vận hành dựa trên "học thuyết của Thế chiến 2".
NATO khó thay đổi, Ukraine cần thu hẹp khoảng cách
Ông Zaluzhny tỏ ra hoài nghi về khả năng cải cách của NATO, cho rằng liên minh này có thể sẽ duy trì hiện trạng bất chấp sự tham gia của các cường quốc như Anh và Mỹ. Dù vậy, ông cũng chỉ ra rằng Ukraine trước tiên cần thu hẹp khoảng cách về tiêu chuẩn quân sự với các nước thành viên NATO, bao gồm các lĩnh vực như phòng thủ chống tên lửa và năng lực không gian.
Thay vì gia nhập NATO, vị đại sứ đề xuất các khuôn khổ an ninh mới nổi khác, như một "khối an ninh châu Âu" khả thi, như những con đường thực tế hơn để đảm bảo an ninh cho Ukraine.
Bối cảnh và hệ lụy
Hiến pháp Ukraine đã xác định việc gia nhập NATO và Liên minh châu Âu (EU) là mục tiêu chiến lược. Tuy nhiên, Ukraine thừa nhận không phải tất cả các thành viên NATO đều ủng hộ họ, và Nga cũng đã phản đối gay gắt việc này. Ông Zaluzhny bị cách chức Tổng tư lệnh quân đội Ukraine vào năm 2024 do bất đồng với Tổng thống Volodymyr Zelensky về chiến lược quân sự, sau đó được bổ nhiệm làm Đại sứ tại Anh.
Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy ông Zaluzhny vẫn có mức tín nhiệm cao, tương đương với ông Zelensky và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov. Người kế nhiệm ông Zaluzhny, ông Oleksandr Syrsky, cũng vừa bị cách chức hồi tháng trước. Những diễn biến này phản ánh sự bất ổn trong giới lãnh đạo quân sự Ukraine giữa lúc xung đột với Nga bước sang năm thứ năm.
