Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/7 tuyên bố sẽ không chấp nhận việc Iran thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump nhấn mạnh rằng Mỹ và các đồng minh sẽ có hành động đáp trả nếu Iran tiếp tục đe dọa tự do hàng hải tại khu vực chiến lược này.
Iran đe dọa thu phí qua eo biển Hormuz
Trước đó, truyền thông Iran đưa tin nước này đang xem xét việc thu phí đối với các tàu thuyền quốc tế đi qua eo biển Hormuz, nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu. Động thái này được cho là nhằm đáp trả các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với ngành dầu mỏ Iran.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi từng tuyên bố: "Iran có quyền thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia, bao gồm cả việc thu phí qua eo biển Hormuz nếu cần thiết." Tuy nhiên, tuyên bố này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Washington và các đồng minh.
Phản ứng của Mỹ và đồng minh
Tổng thống Trump khẳng định: "Chúng tôi sẽ không bao giờ chấp nhận việc Iran thu phí qua eo biển Hormuz. Đây là vùng biển quốc tế và mọi quốc gia đều có quyền tự do đi lại. Nếu Iran làm điều đó, sẽ phải đối mặt với hậu quả."
Lầu Năm Góc cũng cho biết đã tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Vịnh Ba Tư nhằm đảm bảo an ninh hàng hải. Một quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên nói: "Chúng tôi đã sẵn sàng cho mọi tình huống, bao gồm cả việc hộ tống tàu thuyền qua eo biển nếu cần."
Tác động đến thị trường dầu mỏ
Eo biển Hormuz là một trong những điểm nút chiến lược quan trọng nhất đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), khoảng 21 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ đi qua eo biển này mỗi ngày, tương đương 20% nhu cầu dầu thế giới.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng bất kỳ sự gián đoạn nào tại eo biển Hormuz cũng có thể đẩy giá dầu tăng vọt, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu. Chuyên gia kinh tế Sara Vakhshouri thuộc Công ty Tư vấn SVB Energy nhận định: "Nếu Iran thực sự thu phí hoặc phong tỏa eo biển, giá dầu có thể tăng lên 100 USD/thùng hoặc cao hơn."
Căng thẳng leo thang
Căng thẳng Mỹ - Iran đã gia tăng kể từ khi Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) vào năm 2018 và tái áp đặt các lệnh trừng phạt. Iran đáp trả bằng cách làm giàu urani vượt quá giới hạn cho phép và đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz.
Gần đây, một loạt vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu tại Vịnh Oman và việc Iran bắn hạ máy bay không người lái của Mỹ đã làm gia tăng nguy cơ xung đột trực tiếp giữa hai nước. Tổng thống Trump cho biết Mỹ không muốn chiến tranh nhưng sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị khiêu khích.
Trong khi đó, Iran khẳng định họ không tìm cách leo thang căng thẳng nhưng sẽ bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia. Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif từng tuyên bố: "Iran không muốn chiến tranh, nhưng sẽ tự vệ trước bất kỳ hành động gây hấn nào."
