Phó Chủ tịch Thượng viện Ba Lan Michal Kaminski thông báo trả lại hai huân chương nhà nước Ukraine, làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa hai nước đồng minh. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh tranh cãi về các vụ thảm sát lịch sử và những hành động gần đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Lý do trả lại huân chương
Trong thư gửi Đại sứ Ukraine Vasyl Bodnar, ông Kaminski, thành viên đảng Liên minh Dân chủ châu Âu, cho biết ông trả lại huân chương vì "các hành động và tuyên bố của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, được tất cả các cựu tổng thống Ukraine và phần lớn giới chính trị Ukraine ủng hộ". Ông nhấn mạnh: "Tôi đã nhận những huân chương này như một biểu hiện của các giá trị chung nhằm củng cố mối quan hệ giữa Ba Lan và Ukraine. Nhưng bây giờ tôi không thể giữ các huân chương này, vì các nhà chức trách cao nhất của Ukraine và một phần đáng kể giới tinh hoa chính trị của nước này vẫn chưa thể lên án một cách dứt khoát những kẻ gây ra vụ thảm sát Volyn và các vụ thảm sát hàng loạt công dân Ba Lan."
Bối cảnh căng thẳng
Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã trả lại huân chương Đại bàng Trắng cho Ba Lan sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki thu hồi huân chương cao quý trao cho người đồng cấp Ukraine. Một số quan chức Ukraine đương nhiệm và tiền nhiệm, bao gồm các cựu tổng thống, cũng trả lại huân chương nhà nước Ba Lan trong động thái đáp trả.
Nguồn gốc tranh chấp
Tranh cãi bắt đầu từ tháng 5 khi Tổng thống Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo Quân đội khởi nghĩa Ukraine (UPA). UPA là lực lượng dân tộc chủ nghĩa mà Kiev cho là đã tiến hành cuộc chiến giành độc lập trong và sau Thế chiến II. Tuy nhiên, UPA bị cáo buộc có vai trò trong các vụ thảm sát tại vùng Volhynia giai đoạn 1943-1945, khiến khoảng 100.000 người Ba Lan, bao gồm phụ nữ và trẻ em, thiệt mạng theo phía Warsaw. Quốc hội Ba Lan mô tả các vụ thảm sát là hành vi diệt chủng. Kiev thừa nhận các hành động tàn sát và đồng ý cho phép khai quật hài cốt nạn nhân, nhưng kêu gọi Warsaw không chính trị hóa vấn đề và tìm kiếm giải pháp hòa giải.
Tác động đến quan hệ song phương
Cuộc tranh cãi leo thang trong bối cảnh quan hệ Ba Lan-Ukraine đã xuất hiện dấu hiệu rạn nứt sau hơn 4 năm chiến sự với Nga. Ba Lan, quốc gia thành viên EU, là trung tâm trung chuyển viện trợ quân sự của phương Tây cho Kiev. Theo Kyiv Independent, đây là một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất giữa hai nước láng giềng trong nhiều năm.
