Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/3 tuyên bố Iran có "cơ hội cuối cùng" để đạt được thỏa thuận hạt nhân với Washington, đồng thời cảnh báo nếu không đạt được, Mỹ sẽ có hành động quân sự.
Phát biểu tại Nhà Trắng
Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nói: "Iran có cơ hội cuối cùng để đạt được thỏa thuận. Nếu họ không đồng ý, tôi sẽ hành động quân sự". Ông nhấn mạnh rằng một thỏa thuận sẽ tốt cho cả Iran và Mỹ, nhưng nếu không, "đó sẽ là điều tồi tệ".
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang, khi Tehran tiếp tục làm giàu urani ở mức độ cao, vượt xa giới hạn cho phép trong thỏa thuận hạt nhân 2015.
Bối cảnh căng thẳng
Iran đã tăng cường hoạt động hạt nhân sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2018 và áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế. Tehran cho biết họ không có ý định chế tạo vũ khí hạt nhân, nhưng các cơ quan tình báo phương Tây lo ngại chương trình hạt nhân của Iran có thể nhằm mục đích quân sự.
Trong những tuần gần đây, các nhà ngoại giao châu Âu đã nỗ lực làm trung gian để nối lại đối thoại giữa Mỹ và Iran, nhưng chưa đạt được tiến triển đáng kể. Iran đã từ chối đàm phán trực tiếp với Mỹ trừ khi Washington dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt.
Phản ứng từ Iran
Đáp lại tuyên bố của ông Trump, Bộ Ngoại giao Iran cho biết nước này "không bao giờ khuất phục trước sức ép" và sẵn sàng bảo vệ lợi ích quốc gia. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Saeed Khatibzadeh, tuyên bố: "Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh, nhưng nếu Mỹ tiếp tục đe dọa, chúng tôi sẽ có phản ứng thích đáng".
Iran cũng đã nhiều lần cảnh báo rằng họ có thể tăng mức độ làm giàu urani lên 60%, mức gần với vũ khí hạt nhân, nếu các lệnh trừng phạt không được dỡ bỏ.
Tác động quốc tế
Tuyên bố của ông Trump đã khiến giá dầu thế giới tăng nhẹ trong phiên giao dịch ngày 12/3, do lo ngại về khả năng xảy ra xung đột tại khu vực Trung Đông. Các nhà phân tích cho rằng một cuộc tấn công quân sự vào Iran có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, đẩy giá năng lượng lên cao.
Liên minh châu Âu (EU) đã kêu gọi kiềm chế, nhấn mạnh rằng ngoại giao là con đường duy nhất để giải quyết bất đồng. Trong khi đó, Nga và Trung Quốc, hai nước có quan hệ gần gũi với Iran, đã bày tỏ quan ngại về những lời đe dọa quân sự của Mỹ.
Triển vọng đàm phán
Mặc dù căng thẳng leo thang, một số nhà phân tích cho rằng tuyên bố của ông Trump có thể là một chiến thuật gây sức ép để buộc Iran quay lại bàn đàm phán. Trước đó, ông Trump từng tuyên bố sẵn sàng gặp nhà lãnh đạo Iran Hassan Rouhani mà không có điều kiện tiên quyết.
Tuy nhiên, phía Iran đã nhiều lần bác bỏ khả năng đàm phán trực tiếp, cho rằng Mỹ không đáng tin cậy sau khi rút khỏi thỏa thuận 2015. Tehran yêu cầu Mỹ phải dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trước khi có bất kỳ cuộc đối thoại nào.
Hiện chưa rõ liệu Iran có chấp nhận cơ hội cuối cùng này hay không, nhưng các chuyên gia cho rằng thời gian cho một giải pháp ngoại giao đang thu hẹp dần.
