Các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đang mở rộng chiến dịch tuyển dụng nhân tài AI xuống độ tuổi thanh thiếu niên, với các trại huấn luyện và chương trình nghiên cứu đặc biệt, giữa bối cảnh thiếu hụt trầm trọng kỹ sư AI và cạnh tranh khốc liệt.
Chiến dịch săn tài năng trẻ
Ông Yang, một phụ huynh ở Hàng Châu, tự hào về cậu con trai 13 tuổi đã thắng nhiều cuộc thi mô hình AI và có 136.000 người theo dõi trên Xiaohongshu. Tuy nhiên, ông bối rối không biết nuôi dạy con ra sao trong lĩnh vực AI phát triển nhanh. "Chúng tôi chỉ là gia đình bình thường. Thách thức lớn nhất là nguồn lực. Chúng tôi không biết nên học gì hay cách học tốt nhất", ông Yang chia sẻ với Rest of World.
Trước nỗi lo này, các công ty công nghệ đã vào cuộc. Tháng 6 vừa qua, Tencent khởi động trại huấn luyện cho học sinh 13-18 tuổi, kéo dài 3-8 tuần, tập trung vào quản lý sản phẩm AI, robot học và điện toán lượng tử. Trước đó, tháng 10/2025, Trương Nhất Minh (Zhang Yiming), đồng sáng lập ByteDance, mở trung tâm nghiên cứu phi lợi nhuận cho học sinh 16-18 tuổi, mỗi năm chọn 30 học sinh đào tạo toàn thời gian về AI, toán và khoa học máy tính, kèm trại hè cho số đông. Ứng viên phải nộp bảng điểm, trình bày kinh nghiệm toán và máy tính, cùng cam kết hỗ trợ từ phụ huynh.
Mở đường từ trường học đến công việc
Một số công ty còn tiến xa hơn khi định hình lại lộ trình từ trường đến nơi làm việc. Tháng 3, tập đoàn ô tô Geely ra mắt chương trình chiêu mộ học sinh ngay sau tốt nghiệp cấp 3, cam kết đào tạo và trao việc làm với mức lương tương đương sinh viên đại học. Học viên được học giáo trình nội bộ về AI, xe năng lượng mới, hàng không tầm thấp và công nghệ vệ tinh song song với văn hóa. Học phí 5.800 nhân dân tệ (khoảng 800 USD) mỗi năm sẽ được hoàn trả nếu học viên hoàn thành xuất sắc từng năm.
Động thái này diễn ra khi cơn khát nhân sự AI tại Trung Quốc đạt đỉnh. McKinsey ước tính nước này có thể thiếu 5 triệu lao động AI vào năm 2030, trong khi nguồn cung hiện chỉ đáp ứng khoảng 1/3 nhu cầu. Theo nền tảng tuyển dụng Zhaopin, từ tháng 1, trung bình có 3 vị trí AI trên mỗi ứng viên đủ điều kiện, dù số vị trí kỹ sư AI tăng 28,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Tỷ lệ này thấp hơn mức trung bình toàn cầu 3,2 vị trí trên mỗi lao động, theo Khảo sát của ManpowerGroup năm 2026.
Xu hướng toàn cầu
Trung Quốc không đơn độc trong xu hướng này. Tại Mỹ, Google và Microsoft từ lâu có chương trình dành cho học sinh trung học. Từ năm 2025, Palantir ra mắt học bổng cho học sinh tốt nghiệp cấp 3 với vị trí toàn thời gian. Burning Glass Institute ghi nhận tỷ lệ bài đăng tuyển dụng của Google yêu cầu bằng đại học giảm từ 93% năm 2017 xuống 77% năm 2022.
Theo Tianchen Xu, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, "tài năng AI ngày càng khan hiếm và có khả năng mở rộng quy mô bất thường. Một kỹ sư trẻ lớn lên cùng mã nguồn mở, tác nhân AI hỗ trợ lập trình, sẽ có chi phí thích nghi thấp hơn và chặng đường phát triển dài hơn. Trong thị trường lương cao, các công ty buộc phải tìm viên ngọc thô trước khi bị định giá quá cao".
