Tổng thống Trump lên án vụ tấn công bằng UAV
Ngày 26/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích vụ tấn công của Iran nhằm vào một tàu chở hàng tại eo biển Hormuz, gọi đây là hành động 'vi phạm ngu ngốc' thỏa thuận chấm dứt chiến tranh giữa hai bên. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: 'Cộng hòa Hồi giáo Iran dùng 4 máy bay không người lái tấn công vào các tàu đang đi qua Eo biển Hormuz. Một trong số đó đã bắn trúng boong con tàu chở hàng lớn và rất đắt tiền'.
Ông cho biết thêm: 'Dù thiệt hại, con tàu vẫn có thể tiếp tục hành trình. Chúng tôi đã bắn hạ 3 máy bay không người lái còn lại. Rõ ràng, đây là hành động vi phạm ngu ngốc Thỏa thuận Ngừng bắn của giữa hai bên'. Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), tàu chở hàng bị trúng vật thể lạ ở mạn phải, gây hư hại buồng lái nhưng không có thương vong hay thiệt hại môi trường.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Đây là vụ đụng độ đầu tiên kể từ khi Mỹ và Iran ký biên bản ghi nhớ nhằm mở lại tuyến đường biển huyết mạch Hormuz và khởi động đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran. Vụ tấn công buộc Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) phải tạm dừng kế hoạch sơ tán khoảng 600 tàu thuyền khỏi eo biển. Theo Al Jazeera, Iran yêu cầu các tàu chỉ được di chuyển trên những tuyến đường do nước này phê duyệt.
Iran coi quyền kiểm soát eo biển Hormuz là 'quân bài' quan trọng trong đàm phán. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo rằng tàu thuyền chỉ được đảm bảo an toàn nếu di chuyển theo lộ trình do Iran chỉ định. Thỏa thuận giữa Mỹ và Iran quy định khôi phục lưu lượng giao thông về mức trước chiến tranh nhưng thiếu điều khoản thực thi, dẫn đến cách hiểu trái ngược: Trump khẳng định tàu thuyền phải được miễn phí, trong khi Tehran giữ lập trường thu phí.
Mỹ chưa đưa ra phản ứng chính thức sau vụ việc ngày 25/6. Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 25/6 khẳng định Washington mong muốn thúc đẩy đối thoại với Iran. Trong khi đó, Iran chỉ trích tuyên bố chung của Mỹ và Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), khẳng định lập trường về eo biển Hormuz.
