Món quà đặc biệt gây ngỡ ngàng
Tại hội nghị Thượng đỉnh NATO ngày 8/7/2026 ở Ankara, nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ đã tặng mỗi nguyên thủ quốc gia thành viên một khẩu súng lục ổ quay Gumusay .357 Magnum, kèm theo nhiều viên đạn thật. Món quà được đặt trong hộp gỗ trang trọng có khắc cờ Thổ Nhĩ Kỳ và logo NATO, cùng dòng chữ "Gumusay, khẩu súng lục kiểu revolver đầu tiên được sản xuất tại đất nước chúng ta" bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ và tiếng Anh.
Văn phòng Tổng thống Litva Gitanas Nauseda xác nhận hình ảnh món quà. Người phát ngôn của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết tất cả lãnh đạo đều nhận cùng mẫu súng, có khắc tên trên nòng. Đây là sản phẩm hiếm của nhà sản xuất vũ khí MKE từ những năm 1990, khác biệt với dòng súng bán tự động chủ đạo của Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay.
Phản ứng và xử lý của các nước
Thủ tướng Bỉ Bart De Wever đã giao súng cho cảnh sát sân bay Brussels cất trong két sắt. Trợ lý Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki nói với Đài RMF FM rằng khẩu súng đang chờ thông quan tại Warsaw và sẽ được giữ an toàn, tôn trọng như quà tặng, nhưng "chắc chắn sẽ không ai sử dụng nó".
Văn phòng Thủ tướng Hà Lan và Thụy Điển cho biết súng đã được đưa về đại sứ quán tại Ankara; súng của Hà Lan sẽ bị vô hiệu hóa, súng của Thụy Điển chờ giấy tờ nhập khẩu. Một nguồn tin từ Phố Downing cho Reuters hay khẩu súng tặng Thủ tướng Anh Keir Starmer kèm bộ vệ sinh và 500 viên đạn, nhưng không được đưa về Anh do luật cấm nhập khẩu vũ khí còn khả năng sát thương; nó sẽ bị vô hiệu hóa trước khi trả lại.
Súng của Thủ tướng Italy Giorgia Meloni được cất tại Palazzo Chigi cùng quà tặng nhà nước khác. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen dự định tặng súng cho bảo tàng quân sự, lãnh đạo Hy Lạp tặng Bảo tàng Chiến tranh Athens. Thủ tướng Canada Mark Carney nói đùa "món quà siro cây phong của tôi có vẻ không tương xứng", cho biết súng đã bị vô hiệu hóa và có thể trưng bày tại Bảo tàng Chiến tranh Quốc gia.
Thông điệp đằng sau món quà
Theo các nhà quan sát, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan muốn giới thiệu ngành công nghiệp quốc phòng nước nhà, vốn trở thành công cụ xuất khẩu và chính sách đối ngoại quan trọng. Ngành súng ngắn Thổ Nhĩ Kỳ tập trung vào súng bán tự động, nên Gumusay là món đồ sưu tầm hiếm. Các nhà sản xuất Thổ Nhĩ Kỳ đã thâm nhập thị trường vũ khí dân sự châu Âu với súng giá rẻ, cạnh tranh với thương hiệu Italy và Bỉ.
Theo Khảo sát về vũ khí nhỏ có trụ sở tại Geneva, Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ là nước xuất khẩu vũ khí nhỏ lớn thứ ba thế giới giai đoạn 2019-2024, với tổng kim ngạch khoảng 3 tỷ USD, chỉ sau Mỹ và Italy. Việc tặng súng diễn ra khi các lãnh đạo NATO nhất trí tăng cường năng lực quân sự trong bối cảnh xung đột Ukraine và Trung Đông, khiến dư luận càng quan tâm đến món quà đặc biệt này.
