Ngày 14/9, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) chính thức bác bỏ thông tin cho rằng một tàu chở dầu mang cờ Trung Quốc đã bị tấn công gần eo biển Hormuz. Tuyên bố được đưa ra sau khi một số phương tiện truyền thông đưa tin về vụ việc, gây lo ngại về an ninh hàng hải tại khu vực chiến lược này.
Thông tin sai lệch về tàu chở dầu Trung Quốc
Trong một thông cáo báo chí, CENTCOM khẳng định: “Không có cuộc tấn công nào nhằm vào tàu chở dầu mang cờ Trung Quốc xảy ra gần eo biển Hormuz trong thời gian gần đây”. Cơ quan này cũng kêu gọi các bên kiểm chứng thông tin trước khi công bố, tránh gây hiểu lầm và leo thang căng thẳng.
Trước đó, một số nguồn tin không chính thức cho rằng một tàu chở dầu của Trung Quốc đã bị tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) hoặc tên lửa khi đang đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, CENTCOM xác nhận không có báo cáo nào về sự cố như vậy từ các lực lượng hải quân hoặc cơ quan hàng hải trong khu vực.
Iran tuyên bố bắn hạ UAV MQ-9 của Mỹ
Trong một diễn biến riêng, ngày 14/9, Iran tuyên bố đã bắn hạ một máy bay không người lái MQ-9 Reaper của Mỹ khi nó xâm phạm không phận nước này. Theo thông tin từ hãng thông tấn IRNA, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng tên lửa đất đối không bắn hạ UAV MQ-9 tại khu vực gần cảng Bandar Abbas, phía nam Iran.
Tuyên bố của IRGC nêu rõ: “Máy bay không người lái MQ-9 của Mỹ đã bị bắn hạ bởi hệ thống phòng không của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo khi nó đang thực hiện nhiệm vụ do thám và vi phạm không phận Iran”. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và Mỹ gia tăng liên quan đến chương trình hạt nhân và các hoạt động quân sự tại vùng Vịnh.
Phía Mỹ chưa đưa ra bình luận chính thức về tuyên bố này. Tuy nhiên, các quan chức quốc phòng Mỹ thường xuyên cảnh báo Iran về việc can thiệp vào các hoạt động giám sát của Mỹ tại khu vực.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Các sự kiện trên diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Iran ngày càng xấu đi. Kể từ khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) năm 2018 và áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế, Tehran đã tăng cường các hoạt động quân sự, bao gồm việc làm giàu urani và thử nghiệm tên lửa đạn đạo.
Eo biển Hormuz, nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên thế giới, luôn là điểm nóng trong các cuộc đối đầu. Iran từng đe dọa đóng cửa eo biển này nếu bị tấn công, trong khi Mỹ duy trì hiện diện hải quân mạnh mẽ để bảo đảm tự do hàng hải.
Việc Iran tuyên bố bắn hạ UAV MQ-9 có thể làm gia tăng nguy cơ xung đột trực tiếp. Trước đó, vào tháng 6/2019, Iran đã bắn hạ một UAV Global Hawk của Mỹ, khiến Washington suýt tiến hành không kích trả đũa. Vụ việc lần này có thể dẫn đến các biện pháp đáp trả tương tự từ phía Mỹ.
Phản ứng quốc tế
Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao tình hình. Liên Hợp Quốc đã kêu gọi kiềm chế và đối thoại giữa các bên để tránh leo thang xung đột. Trong khi đó, các nước trong khu vực như Ả Rập Saudi và UAE lo ngại về sự ổn định của thị trường dầu mỏ và an ninh hàng hải.
Trung Quốc, với tư cách là nước có tàu chở dầu bị nghi ngờ tấn công, đã yêu cầu làm rõ thông tin. Bộ Ngoại giao Trung Quốc bày tỏ quan ngại về các báo cáo chưa được xác thực và kêu gọi các bên tôn trọng luật pháp quốc tế.
Cho đến nay, chưa có bằng chứng xác thực nào về vụ tấn công tàu chở dầu Trung Quốc, và CENTCOM đã bác bỏ thông tin này. Vụ bắn hạ UAV MQ-9 của Iran nếu được xác nhận sẽ là sự leo thang đáng kể, đe dọa hòa bình và ổn định tại khu vực vùng Vịnh vốn đã căng thẳng.
