Ngày 19/7, Kazakhstan chính thức lên án mạnh mẽ các vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV/drone) gần đây, được cho là do Ukraine thực hiện, nhằm vào các tàu dân sự vận chuyển dầu thô qua hệ thống xuất khẩu của Liên minh Đường ống Caspian (CPC) trên Biển Đen. Astana gọi các vụ việc này là một cuộc tấn công vào lợi ích kinh tế của đất nước và là mối đe dọa đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Tuyên bố chính thức từ Bộ Ngoại giao Kazakhstan
Trong một tuyên bố chính thức, Bộ Ngoại giao Kazakhstan cho biết các vụ việc xảy ra vào các ngày 17/7 và 19/7, nhắm vào các tàu đang vận chuyển dầu qua cơ sở hạ tầng của CPC. "Chúng tôi coi những cuộc tấn công như vậy là sự xâm phạm không thể chấp nhận được đối với lợi ích kinh tế của Cộng hòa Kazakhstan", tuyên bố nêu rõ.
Bộ Ngoại giao Kazakhstan mô tả các vụ việc là "những hành động cố ý nhằm gây bất ổn cho thị trường năng lượng toàn cầu, thương mại quốc tế hợp pháp, đồng thời làm suy yếu an ninh của các chuỗi cung ứng vận tải và hậu cần toàn cầu". Bộ này cũng cho biết một cơ chế đã được thỏa thuận trước đó để trao đổi thông tin về các tàu dân sự vào Biển Đen để bốc dỡ dầu tại các cảng của CPC "đã bị cố tình phớt lờ", khiến tính mạng và an toàn của thủy thủ đoàn gặp nguy hiểm nghiêm trọng.
Kêu gọi quốc tế lên án và bảo vệ cơ sở hạ tầng
Bộ này kêu gọi các đối tác quốc tế lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công nhằm vào các tàu dân sự trên Biển Đen. Trong tuyên bố, Kazakhstan cũng yêu cầu chấm dứt ngay lập tức các vụ tấn công và áp dụng các biện pháp toàn diện để bảo vệ an ninh cho cơ sở hạ tầng xuất khẩu hydrocarbon của Kazakhstan. Quốc gia Trung Á kêu gọi tất cả các bên liên quan phát triển các biện pháp thực tế nhằm ngăn chặn tình trạng này tái diễn.
Kazakhstan khẳng định chỉ có việc tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp quốc tế mới có thể đảm bảo tự do hàng hải và hoạt động ổn định của các tuyến vận tải, hậu cần và năng lượng quốc tế.
Đánh giá thiệt hại và bảo lưu quyền đòi bồi thường
Đặc biệt, Kazakhstan đang tiến hành đánh giá toàn diện thiệt hại gây ra bởi các vụ tấn công. Sau khi hoàn tất đánh giá, Kazakhstan sẽ bảo lưu mọi quyền theo luật pháp quốc tế để bảo vệ lợi ích chính đáng của mình, bao gồm đòi bồi thường đầy đủ cho các thiệt hại đó. Tuyên bố nhấn mạnh rằng không có lựa chọn nào khác ngoài giải quyết hòa bình các xung đột và tái khẳng định cam kết của Kazakhstan với các nguyên tắc luật pháp quốc tế.
Tầm quan trọng của CPC và phản ứng từ Ukraine
CPC là tuyến đường xuất khẩu dầu quan trọng của Kazakhstan, giúp nước này vận chuyển dầu thô từ các mỏ Caspian đến các cảng trên Biển Đen. Các vụ tấn công bằng drone không chỉ đe dọa an toàn hàng hải mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế Kazakhstan, vốn phụ thuộc lớn vào xuất khẩu năng lượng. Ukraine chưa bình luận về các vụ việc, mặc dù trước đó Kiev đã tuyên bố nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga.
