Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đang đưa ra những nhượng bộ rất lớn trong các cuộc đàm phán với Mỹ sau khi hai bên ký kết Biên bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) nhằm chấm dứt xung đột.
Phát biểu của Tổng thống Trump về nhượng bộ Iran
"Iran đang đưa ra những nhượng bộ rất lớn. Chúng ta hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra. Đó là nhượng bộ rất, rất lớn", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với các phóng viên trong một cuộc trao đổi ngắn tại Điện Capitol, song không nêu chi tiết.
Ông Trump hôm 24/6 đã đến Điện Capitol để gặp các nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện, với các cuộc thảo luận tập trung chủ yếu vào công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới vào tháng 11.
Ký kết MOU và đàm phán thực thi
Đầu tháng này, Washington và Tehran đã ký kết MOU quy định việc chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon. Vào ngày 21-22/6, các cuộc đàm phán Mỹ - Iran về việc thực thi MOU đã diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock của Thụy Sĩ, với sự trung gian từ Doha và Islamabad.
Theo tuyên bố chung do Pakistan và Qatar đưa ra sau vòng đàm phán đầu tiên, cuộc gặp giữa các đại diện của Iran và Mỹ diễn ra trong bầu không khí tích cực và mang tính xây dựng. Các bên đã đạt được tiến triển đáng khích lệ, bao gồm cả việc đặt nền móng cho các cuộc tham vấn kỹ thuật tiếp theo.
Quan điểm của Mỹ về eo biển Hormuz
Tổng thống Trump hôm qua nêu rõ, một thỏa thuận cuối cùng với Iran không thể bao gồm bất kỳ khoản phí quá cảnh eo biển Hormuz nào. “Điều đó là không thể chấp nhận được đối với tôi”, ông Trump nói.
Mặc dù MOU cấm Iran thu phí tại eo biển Hormuz trong 60 ngày tới, nhưng vẫn để ngỏ khả năng Tehran có thể làm như vậy sau đó. MOU nói rằng vấn đề di chuyển qua eo biển Hormuz sẽ được thảo luận cùng với các quốc gia Vùng Vịnh, và Mỹ lập luận rằng họ sẽ không cho phép một hệ thống ưu tiên Iran gây thiệt hại cho các quốc gia này.
Tuy nhiên, giới phân tích ngày càng suy đoán rằng eo biển Hormuz sẽ không thể quay trở lại hiện trạng như trước xung đột, xét đến đòn bẩy mới mà Iran có được ở đó.
Phản ứng từ Iran
Về phía Iran, trưởng đoàn đàm phán, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf, cho biết MOU “đã trở thành một tuyên bố về sự thất bại của Mỹ”. Ông đồng thời nhấn mạnh thỏa thuận này không phải là kết quả từ sức ép mà là từ sự kháng cự của Iran.
Theo ông Qalibaf, MOU đã chứng minh rằng đối thoại sẽ thành công khi phía bên kia từ bỏ các nỗ lực áp đặt ý chí của mình lên bên còn lại.
Ông cũng cho biết tương lai của khu vực “không phải là đối đầu mà là tương tác, không phải là loại trừ mà là cùng chung sống, không phải là an ninh nhập khẩu mà là an ninh bản địa và sẻ chia”.
Ông Qalibaf khẳng định lại sự sẵn sàng của Iran trong việc mở rộng hợp tác với tất cả các nước dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, không can thiệp và quan hệ láng giềng tốt đẹp, đồng thời nói thêm rằng Iran hoàn toàn ủng hộ các sáng kiến thực tiễn cho các cơ chế kinh tế, thương mại và an ninh chung.
