Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, ngày 20/7 tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út, làm gia tăng căng thẳng sau khi hai bên lần đầu trao đổi hỏa lực trong nhiều năm vào tuần trước.
Nguyên nhân và tuyên bố chính thức
Trong tuyên bố qua video ngày 20/7, người phát ngôn quân sự của Houthi, Yahya Saree, cho biết lực lượng này áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út, dựa trên nguyên tắc "ăn miếng trả miếng", có hiệu lực ngay sau khi tuyên bố được ban hành, theo AFP. Ông Saree nói động thái này nhằm đáp trả việc Ả Rập Xê Út phong tỏa các cảng và sân bay do Houthi kiểm soát, cũng như vụ tấn công nhằm vào sân bay Sanaa hồi tuần trước. Ông nhấn mạnh Houthi sẽ phản ứng tương xứng, "đáp trả lệnh phong tỏa bằng một lệnh phong tỏa khác".
Cảnh báo và leo thang
Người phát ngôn Houthi cũng cảnh báo: "Bất kỳ hành động liều lĩnh nào của kẻ thù Ả Rập Xê Út nhằm leo thang căng thẳng sẽ phải đối mặt với sự đáp trả toàn diện và quyết liệt". Tuần trước, giao tranh tại Yemen bùng phát trở lại sau thời gian dài lắng dịu, trong bối cảnh Iran thông qua lực lượng Houthi dường như thách thức sự kiểm soát của Ả Rập Xê Út đối với không phận Yemen.
Diễn biến gần đây
Hôm 13/7, Houthi phóng tên lửa nhằm vào một sân bay ở thành phố Abha (miền nam Ả Rập Xê Út), sau khi chính quyền Yemen được quốc tế công nhận và được Riyadh hậu thuẫn tuyên bố đã tấn công sân bay Sanaa để ngăn một chuyến bay chở phái đoàn Houthi từ Iran hạ cánh. Houthi cáo buộc Ả Rập Xê Út đứng sau vụ tấn công này.
Tác động đến hàng hải khu vực
Trong hơn một thập niên qua, mọi máy bay muốn đi vào không phận Yemen đều phải được liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu phê chuẩn trước. Liên quân cho biết họ thực hiện quy định này theo đề nghị của chính quyền Yemen. Trong bối cảnh xung đột Gaza, Houthi trước đây đã nhiều lần tấn công tàu thuyền trên vịnh Aden và biển Đỏ - tuyến hàng hải nối châu Âu qua kênh đào Suez - buộc nhiều tàu phải đi đường vòng qua châu Phi. Biển Đỏ cũng là nơi đặt cảng Yanbu của Ả Rập Xê Út, cửa ngõ giúp Riyadh xuất khẩu hàng triệu thùng dầu, qua đó tránh phụ thuộc vào tuyến eo biển Hormuz và vùng Vịnh, vốn bị Iran kiểm soát chặt chẽ trong thời gian xảy ra xung đột với Mỹ.
