Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga diễn ra vào tháng 6 năm 2026 tại Kazan, Nga, đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai bên. Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov nhấn mạnh ý nghĩa của quan hệ này đối với hòa bình, ổn định và hợp tác khu vực, đồng thời khẳng định quyết tâm triển khai hiệu quả các thỏa thuận của lãnh đạo cấp cao.
Tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực
Bộ trưởng Lavrov đề nghị ASEAN và Nga tiếp tục đẩy mạnh đối thoại trong các lĩnh vực chính trị-an ninh, chống khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia, an ninh công nghệ thông tin, hợp tác biển, thương mại và đầu tư, năng lượng, lương thực và phân bón, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, giáo dục, giao lưu thanh niên và văn hóa. Phía Nga cũng hoan nghênh và sẵn sàng hỗ trợ ASEAN tăng cường hợp tác với Liên minh Kinh tế Á-Âu, BRICS và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải.
Các nước ASEAN đánh giá cao việc Nga tiếp tục ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tham gia tích cực vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS), Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Mở rộng (ADMM+). Hai bên đề nghị khai thác tốt hơn tiềm năng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, năng lượng, chuyển đổi số, khoa học-công nghệ và giao lưu nhân dân.
Ưu tiên cụ thể hóa cam kết
Các Bộ trưởng thống nhất ưu tiên hàng đầu là khẩn trương cụ thể hóa các cam kết cấp cao thành những chương trình, dự án cụ thể, phù hợp với Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Họ cũng nhất trí thúc đẩy hợp tác thực chất về an ninh mạng, chống tội phạm xuyên quốc gia, chống khủng bố, quản lý thiên tai, y tế, giáo dục, du lịch và giao lưu thanh niên.
Việt Nam đề xuất đột phá kinh tế
Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm tại Kazan là dấu mốc quan trọng, khẳng định giá trị chiến lược của quan hệ ASEAN-Nga và tạo động lực mới cho hợp tác hai bên. Để chuyển tầm nhìn thành kết quả cụ thể, Bộ trưởng đề nghị hai bên tạo đột phá về hợp tác kinh tế, hướng tới mục tiêu thương mại 45 tỷ USD vào năm 2035. Ông cũng đề nghị sớm cụ thể hóa Tuyên bố chung ASEAN-Nga về hợp tác năng lượng, ưu tiên phát triển cơ sở lưu trữ và dự trữ nhiên liệu chiến lược, mở rộng thương mại LNG, tăng cường hợp tác về năng lượng tái tạo, điện hạt nhân dân sự và công nghệ tiết kiệm năng lượng.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị ASEAN và Nga mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới như khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nghiên cứu chung, hệ sinh thái khởi nghiệp, chuyển đổi số và an ninh số. Ông nhấn mạnh cần phát huy hiệu quả Đối thoại ASEAN-Nga về an ninh ICT và cơ chế hợp tác giữa Nga với các quan chức cao cấp ASEAN về chuyển đổi số, trong đó có hỗ trợ triển khai Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng.
Thúc đẩy kết nối văn hóa xã hội
Trong lĩnh vực văn hóa xã hội, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị hai bên tăng cường kết nối nhân dân thông qua thúc đẩy du lịch, mở rộng các đường bay trực tiếp và hợp tác thanh niên. Nhân dịp này, ông khẳng định Việt Nam sẽ nỗ lực tổ chức thành công Hội nghị các Nhà ngoại giao trẻ ASEAN-Nga lần thứ hai vào năm 2027.
Vai trò của Việt Nam trong điều phối quan hệ
Trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và giải quyết hòa bình các tranh chấp. Ông hoan nghênh Nga tiếp tục đóng vai trò tích cực tại khu vực, ủng hộ vai trò trung tâm và các lập trường chung của ASEAN. Hướng tới việc Việt Nam đảm nhiệm vai trò nước Điều phối quan hệ ASEAN-Nga giai đoạn 2027-2030, Bộ trưởng khẳng định Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN và Nga để đưa quan hệ Đối tác chiến lược phát triển thực chất, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển khu vực.
