Thành phố Hồ Chí Minh vừa đề xuất đầu tư xây dựng 19 công trình đê kè và cống với tổng mức đầu tư khoảng 2.673 tỷ đồng tại các vị trí xung yếu, nhằm kết nối với dự án ngăn triều 10.000 tỷ đồng, tạo thành "vành đai" chống ngập hoàn chỉnh cho khu vực nội đô.
17 dự án vốn ngân sách, 2 dự án tư nhân
Trong số 19 công trình, có 17 dự án sử dụng vốn ngân sách thành phố với tổng kinh phí hơn 2.300 tỷ đồng, được triển khai theo diện cấp bách, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Hai dự án còn lại do tư nhân đầu tư, tổng kinh phí khoảng 359 tỷ đồng.
Nhiều công trình có quy mô lớn được đề xuất, như tuyến kè bờ trái rạch Cầu Kinh (phường Tân Thuận) với tổng vốn 260 tỷ đồng. Tại xã Hiệp Phước (huyện Nhà Bè cũ), một số công trình quan trọng bao gồm: cống kiểm soát triều Lấp Dầu (540 tỷ đồng), đê bao và các cống rạch Bà Lào (230 tỷ đồng).
Quy hoạch thủy lợi 1547 và dự án ngăn triều 10.000 tỷ
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, những công trình cấp bách này là một phần trong lộ trình hoàn thiện Quy hoạch thủy lợi 1547. Quy hoạch này đóng vai trò là lớp kiểm soát ngập vòng ngoài cho thành phố cùng vùng phụ cận với tổng diện tích khoảng 968.500 ha.
Để thực hiện quy hoạch, TP.HCM đã triển khai dự án giải quyết ngập do triều có xét yếu tố biến đổi khí hậu - giai đoạn một, theo hình thức BT, tổng mức đầu tư ban đầu gần 10.000 tỷ đồng. Công trình gồm 6 cống ngăn triều lớn, cùng hệ thống đê bao ven sông Sài Gòn dài 7,8 km và các hạng mục phụ trợ.
Tuy nhiên, do một số vướng mắc, công trình này chậm đưa vào khai thác, khiến hiệu quả chống ngập do triều chưa phát huy trên phương diện tổng thể.
Hệ thống chống ngập chưa đồng bộ
Ngoài dự án trên, trong quá trình triển khai Quy hoạch 1547, TP.HCM đã và đang đầu tư nhiều tuyến đê bao, cống ngăn triều kết hợp nạo vét, cải tạo kênh rạch để tăng thoát nước và chỉnh trang đô thị. Chỉ riêng khu nội đô, hệ thống cửa xả thoát nước cùng nhiều tuyến đê tại một số nơi chưa được lắp cửa van hoặc cống ngăn triều. Đồng thời, nhiều khu vực chưa được đầu tư đồng bộ đê bao và cống, làm giảm hiệu quả chống ngập trong hệ thống. Do đó, hệ thống kiểm soát ngập vòng ngoài cần được đầu tư khép kín.
