Hàng nghìn trụ sở, nhà đất công dôi dư sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính đang được các địa phương khẩn trương xử lý, chuyển đổi thành trường học, công viên, bãi đỗ xe hoặc đưa ra đấu giá, cho thuê. Nếu được khai thác hiệu quả, khối tài sản này được kỳ vọng trở thành "mỏ vàng" thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Quảng Ngãi: 338 cơ sở dôi dư chờ khai thác
Tại Quảng Ngãi, địa phương đã phê duyệt phương án sắp xếp 1.889 nhà, đất. Trong đó, 1.449 cơ sở tiếp tục được sử dụng, 102 cơ sở làm trạm y tế, phòng khám đa khoa khu vực, còn 338 cơ sở dôi dư đã xây dựng phương án khai thác, đấu giá, cho thuê.
Ông Bùi Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND phường Kon Tum (Quảng Ngãi), cho biết địa phương có 71 nhà, đất thuộc diện sắp xếp, trong đó 36 cơ sở dôi dư đã được chuyển đổi thành cơ sở giáo dục, công viên, bãi đỗ xe hoặc đấu giá, cho thuê ngắn hạn. "Thấy số lượng lớn trụ sở dôi dư được bàn giao, địa phương không khỏi áp lực. Nhưng khi quy hoạch hợp lý, những tài sản này có thể trở thành lớp học, công viên, bãi đỗ xe, hoặc tạo nguồn thu cho ngân sách. Tôi thấy đây thực sự là 'mỏ vàng' để thêm nguồn lực cho địa phương phát triển", ông Hưng chia sẻ.
Trường Mầm non Thủy Tiên (phường Kon Tum) đã tiếp nhận trụ sở Trung tâm Chính trị thành phố Kon Tum (cũ) với gần 15 phòng. Bà Lê Thị Ngọc Yến, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết việc tiếp nhận trụ sở cũ giúp giải bài toán thiếu phòng học tồn tại nhiều năm, dù kinh phí sửa chữa còn hạn chế, mới chuyển đổi được 7 phòng học. Nhà trường mong địa phương sớm cấp thêm kinh phí.
Tại cuộc họp ngày 26/5, ông Nguyễn Ngọc Sâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, yêu cầu các đơn vị, địa phương tiếp tục sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư theo hướng khai thác hiệu quả, hoàn thành việc xử lý trong quý II/2026.
Gia Lai: Ưu tiên an sinh và đô thị xanh
Sau sáp nhập, Gia Lai đã phê duyệt phương án xử lý 1.131 cơ sở nhà, đất dôi dư. Nhiều cơ sở được chuyển đổi thành nhà ở công vụ, nơi ở cho lực lượng vũ trang, hoặc quy hoạch xây dựng phố ẩm thực, vui chơi, mua sắm phục vụ cộng đồng.
Nhà khách Thanh Bình được cải tạo thành nhà ở công vụ với 62 phòng, tổng mức đầu tư gần 20 tỷ đồng, đáp ứng chỗ ở cho hàng trăm cán bộ, công chức. Tại phường Diên Hồng, 22 vị trí đất dôi dư được lập phương án chuyển đổi công năng, trong đó một phần quỹ đất được tận dụng mở phố ẩm thực, thu hút hàng trăm lượt người mỗi đêm.
Ông Nguyễn Tuấn Quang, Chủ tịch UBND phường Diên Hồng, cho biết địa phương ưu tiên khai thác tài sản theo hướng phục vụ cộng đồng, kiến tạo đô thị xanh. Với những khu đất có khả năng tạo nguồn thu, phường dự kiến chuyển đổi sang đất thương mại, dịch vụ để đấu giá công khai.
Ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Gia Lai, nhấn mạnh: "Chúng tôi xác định tài sản dôi dư không phải gánh nặng mà là nguồn lực nếu được sắp xếp, khai thác đúng hướng. Mục tiêu phát huy tối đa giá trị tài sản, ưu tiên cho an sinh, tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển địa phương". Theo ông, các cơ sở dôi dư gần bệnh viện sẽ được cải tạo thành nơi lưu trú cho thân nhân bệnh nhân khó khăn; một số cơ sở dành làm chỗ ở nội trú cho học sinh dân tộc thiểu số.
Đà Nẵng: Đẩy nhanh tiến độ xử lý 439 cơ sở
Tại Đà Nẵng, nhiều trụ sở dôi dư đã được chuyển giao cho các trường học. Trường THCS Nguyễn Du tiếp nhận 4 cơ sở từ các cơ quan tỉnh Quảng Nam cũ, giúp mở rộng không gian học tập cho hơn 2.100 học sinh. Ông Lê Công Thông, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết nhà trường đã xây dựng phương án cải tạo các cơ sở tiếp nhận để làm thư viện, sân thể thao, nhà đa năng, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.
Tháng 5/2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình đã phê duyệt phương án quản lý, khai thác 439 cơ sở nhà, đất dôi dư. Trong đó, 6 cơ sở bàn giao cho các cơ quan sử dụng, 5 cơ sở chuyển giao cho Trung tâm Quản lý và khai thác nhà Đà Nẵng, 14 cơ sở nghiên cứu chuyển đổi công năng phục vụ y tế, giáo dục, văn hóa, và 414 cơ sở còn lại đưa ra đấu giá hoặc cho thuê.
Huế: 542 cơ sở dôi dư cần xử lý
Theo Sở Tài chính thành phố Huế, địa phương có 542 cơ sở nhà, đất dôi dư phải xử lý. Chủ tịch UBND thành phố Huế yêu cầu tận dụng tối đa trụ sở hiện có, hạn chế xây dựng mới để tránh lãng phí. Đối với các cơ sở được phép khai thác kinh doanh theo Nghị định 108/2024/NĐ-CP, địa phương khẩn trương thuê đơn vị tư vấn thẩm định giá để xây dựng bảng giá cho thuê.
Ông Nguyễn Tài Tuệ, Bí thư Đảng ủy phường Phong Điền (thành phố Huế), kiến nghị trao thêm cơ chế, chính sách và quyền chủ động cho địa phương để xử lý hiệu quả tài sản công dôi dư. "Nếu phân cấp mà không đi đôi với trao quyền, địa phương sẽ khó phát huy tính chủ động", ông Tuệ nói.
Ông Nguyễn Văn Hiệp, Chủ tịch UBND xã Phú Lộc (thành phố Huế), cũng kiến nghị ban hành cơ chế đặc thù cho những địa phương có số lượng lớn nhà, đất dôi dư.
Đắk Lắk: Kiến nghị đơn giản hóa thủ tục cho thuê
Ông Hồ Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính Đắk Lắk, cho biết địa phương đã kiến nghị sửa đổi Nghị định 108/2024/NĐ-CP theo hướng đơn giản hóa thủ tục. Theo đó, đơn vị quản lý, kinh doanh nhà có thể chủ động thuê doanh nghiệp thẩm định giá hoặc thành lập hội đồng thẩm định để xác định giá cho thuê, rút ngắn quy trình, sớm đưa tài sản vào khai thác.
Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xử lý
Theo Công điện số 39 của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, tính đến cuối tháng 4/2026, cả nước còn hơn 6.000 cơ sở nhà, đất cần tiếp tục xử lý. Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành trong tháng 5 ban hành đầy đủ văn bản thuộc thẩm quyền liên quan quản lý, sử dụng tài sản công. Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu lãnh đạo bộ, ngành, địa phương chỉ đạo hoàn thành việc xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư, không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí.
