Siêu máy tính LineShine của Trung Quốc đã chính thức vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng Top500 với tốc độ tính toán ấn tượng gần 2,2 exaflop/s (2,2 tỷ tỷ phép tính mỗi giây), nhanh hơn 22% so với hệ thống xếp thứ hai là El Capitan của Mỹ. Đây là lần đầu tiên một siêu máy tính Trung Quốc đứng đầu bảng xếp hạng uy tín này kể từ năm 2010.
Thông số kỹ thuật và vị trí trên bảng xếp hạng
Theo bảng xếp hạng Top500 cập nhật ngày 23/6, LineShine do Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia Trung Quốc tại Thâm Quyến xây dựng, đạt sức mạnh tính toán gần 2,2 exaflop/s. El Capitan từ Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore (California, Mỹ) đạt 1,8 exaflop/s, trong khi Frontier từ Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge đứng thứ ba với 1,35 exaflop/s.
Kiến trúc nội địa và công nghệ độc lập
Điểm đặc biệt của LineShine là sử dụng bộ xử lý trung tâm (CPU) phát triển trong nước thay vì hệ thống đồ họa (GPU) như hầu hết các siêu máy tính hàng đầu khác. Nhiều bộ phận khác như chip nhớ, mạng và hệ thống tản nhiệt cũng sử dụng công nghệ nội địa. Trung tâm Siêu máy tính Thâm Quyến cho biết: "Thành công của LineShine đánh dấu bước tiến lịch sử cho ngành công nghiệp siêu máy tính Trung Quốc trong việc xây dựng hệ sinh thái phần cứng và phần mềm độc lập, bất chấp những hạn chế về công nghệ nước ngoài."
Ứng dụng và cạnh tranh chiến lược
Theo WSJ, siêu máy tính có kích thước tương đương sân tennis, được sử dụng cho nghiên cứu khoa học tiên tiến, dự đoán bão, xác định vị trí mỏ dầu và các ứng dụng quân sự. Tại Mỹ, chính phủ sử dụng El Capitan để duy trì kho vũ khí hạt nhân và các nhiệm vụ khác. Cuộc cạnh tranh siêu máy tính giữa Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản diễn ra gay gắt. Năm 2010, một máy tính của Trung Quốc lần đầu giành chiến thắng. Bảng xếp hạng được công bố hai lần mỗi năm. Năm 2023, Trung Quốc ngừng tham gia Top500, nhưng các chuyên gia cho biết một máy tính của nước này đã vươn lên dẫn đầu dù không có dữ liệu chứng minh.
Tác động của lệnh cấm công nghệ Mỹ
Từ năm 2015, chính phủ Mỹ hạn chế các đơn vị phát triển siêu máy tính Trung Quốc tiếp cận công nghệ như chip Intel. Chính quyền Joe Biden sau đó chặn mua GPU tiên tiến của Nvidia và các công cụ bán dẫn. Dù vậy, LineShine vẫn đạt được thành công nhờ công nghệ nội địa.
Khả năng xử lý AI và triển vọng
Mặc dù được thiết kế cho nhiều vấn đề, hầu hết các đơn vị tại Mỹ và Trung Quốc chưa sử dụng siêu máy tính truyền thống để phát triển và vận hành hệ thống AI như mô hình ngôn ngữ lớn. Lu Yutong, nhà thiết kế chính của LineShine, cho biết hệ thống có thể phục vụ cả mô phỏng khoa học truyền thống và xử lý AI. Tuy nhiên, một số chuyên gia lo ngại khả năng xử lý AI của LineShine kém hơn các hệ thống chuyên dụng do phần cứng không được tối ưu. Trong lĩnh vực AI, các hệ thống như Colossus của xAI (công ty do Elon Musk thành lập) mạnh hơn El Capitan theo một số tiêu chí, nhưng Colossus không tham gia bảng xếp hạng Top500.
