Ngày 26.6, UBND thành phố Đà Nẵng ban hành quyết định về Quy chế quản lý và bảo vệ môi trường Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, nhằm tăng cường bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học gắn với phát triển bền vững. Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 5.7.
Phân vùng chức năng và diện tích
Theo quy chế, Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An có tổng diện tích 33.475 ha, bao gồm phần đất tự nhiên, mặt nước và vùng biển thuộc các xã, phường Tân Hiệp, Hội An Đông, Hội An và Hội An Tây. Khu dự trữ được phân thành 3 vùng chức năng gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp.
Vùng lõi có diện tích 12.240 ha, bao gồm các phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phục hồi sinh thái, dịch vụ - hành chính và toàn bộ các đảo nổi thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm. Vùng đệm rộng 19.670 ha, gồm vùng biển bao quanh vùng lõi cùng hệ thống sông, kênh rạch, đất ngập nước và bãi biển thuộc các phường Hội An Đông, Hội An Tây và Hội An. Vùng chuyển tiếp có diện tích 1.565 ha, là phần diện tích tự nhiên còn lại của các phường Hội An, Hội An Tây và Hội An Đông, trong đó trọng tâm là khu vực khoanh vùng bảo vệ đô thị cổ Hội An.
Mục tiêu bảo tồn và phát triển bền vững
Quy chế quy định việc quản lý Khu dự trữ sinh quyển theo hướng bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; phục hồi, duy trì các hệ sinh thái tự nhiên; quản lý, khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên; bảo tồn và phát huy các giá trị tự nhiên, văn hóa, cảnh quan gắn với phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nâng cao sinh kế cộng đồng, thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Công tác quản lý phải bảo đảm duy trì 7 tiêu chí của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An theo công nhận của UNESCO, gồm: bảo tồn hệ sinh thái và đa dạng sinh học; khai thác bền vững; bảo đảm diện tích đáp ứng đầy đủ ba chức năng bảo tồn, hỗ trợ và phát triển; phân vùng chức năng rõ ràng; quản lý tổng hợp, thích ứng; chia sẻ lợi ích với cộng đồng; hỗ trợ nghiên cứu khoa học, đào tạo, quan trắc và giáo dục.
Siết chặt quy định tại vùng lõi
Tại vùng lõi, các hệ sinh thái tự nhiên được ưu tiên bảo tồn và phục hồi nguyên trạng. Quy chế nghiêm cấm các hành vi xâm hại hệ sinh thái như săn bắt, khai thác trái phép động, thực vật hoang dã; xả chất thải nguy hại hoặc nước thải chưa đạt quy chuẩn ra môi trường; nuôi trồng thủy sản quy mô công nghiệp; xây dựng công trình trái phép và các hoạt động làm thay đổi cấu trúc hệ sinh thái, suy giảm đa dạng sinh học.
Bên cạnh đó, vùng lõi phải được điều tra, đánh giá hiện trạng tài nguyên định kỳ 5 năm một lần; tổ chức nghiên cứu, phục hồi hệ sinh thái; cứu hộ các loài nguy cấp, quý, hiếm; quan trắc môi trường; tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng và hỗ trợ người dân phát triển sinh kế bền vững.
Kiểm soát hoạt động tại vùng đệm và vùng chuyển tiếp
Đối với vùng đệm, các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ được kiểm soát theo quy định đối với vùng hạn chế phát thải. Các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch và nuôi trồng thủy sản phải tuân thủ đầy đủ quy định về bảo vệ môi trường, có hệ thống thu gom, xử lý nước thải đạt quy chuẩn; kiểm soát chất thải từ tàu thuyền, phương tiện hoạt động trên sông, biển; đồng thời thực hiện phân loại chất thải rắn tại nguồn.
Quy chế cũng khuyến khích phát triển các mô hình đồng quản lý nguồn lợi thủy sản; bảo vệ hệ sinh thái rừng dừa nước, bãi triều, rạn san hô và thảm cỏ biển; khuyến khích cộng đồng tham gia tuần tra, giám sát, bảo vệ tài nguyên, đồng thời ưu tiên thụ hưởng các cơ chế hỗ trợ, chia sẻ lợi ích từ hoạt động bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái.
Cơ chế quản lý và phối hợp liên ngành
Theo quy chế, Ban Quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An là tổ chức phối hợp liên ngành hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, có chức năng điều phối các hoạt động quản lý, bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững trên toàn khu vực.
