Ngày 26/7, Romania – một quốc gia thành viên NATO có biên giới với Ukraine – tuyên bố đã bắn hạ máy bay không người lái (UAV) thứ ba trong vòng ba ngày liên tiếp, đồng thời tố cáo Nga đứng sau các vụ xâm phạm không phận. Đây là lần đầu tiên Romania sử dụng vũ lực để chặn UAV kể từ khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ vào năm 2022.
Kyiv hứng chịu đòn tấn công tên lửa đạn đạo
Rạng sáng 26/7, thủ đô Kyiv của Ukraine bị lực lượng Nga tấn công bằng tên lửa đạn đạo, theo thông tin từ Thị trưởng Vitali Klitschko. Các mảnh vỡ tên lửa rơi xuống gây cháy tại ít nhất ba quận của thành phố. Một vụ hỏa hoạn lớn bùng phát tại tầng 7 và tầng 8 của một tòa chung cư cao tầng ở khu vực trung tâm. Hình ảnh trên mạng xã hội lan truyền cho thấy nhiều đám cháy tại các khu vực khác nhau của thủ đô Ukraine, theo Reuters. Không quân Ukraine xác nhận Nga đã sử dụng tên lửa đạn đạo trong cuộc tấn công này.
Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã cảnh báo vào ngày 25/7 rằng Nga có thể mở các đợt tấn công mới trong vòng 48 giờ. Theo Không quân Ukraine, tổng cộng 7 tên lửa đạn đạo và 136 UAV đã được Nga phóng vào lãnh thổ Ukraine trong rạng sáng 26/7, khiến 2 người thiệt mạng.
Nga tuyên bố tấn công tổng lực vào cơ sở quân sự Ukraine
Bộ Quốc phòng Nga hôm 26/7 cho biết đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn, sử dụng vũ khí chính xác phóng từ mặt đất và trên không, nhằm vào các cơ sở công nghiệp quốc phòng của Ukraine ở Kyiv và cảng Chernomorsk thuộc vùng Odessa, theo thông tin từ hãng tin TASS. Nga cũng thông báo hệ thống phòng không đã ngăn chặn 133 UAV Ukraine trên lãnh thổ Nga và Biển Đen trong cùng ngày. Tính tổng cộng, Moscow tuyên bố đã bắn hạ 1.060 UAV Ukraine và 8 quả bom dẫn đường trong vòng 24 giờ.
Về phía thương vong, Nga cho biết 4 người thiệt mạng do một vụ UAV Ukraine tấn công tại thành phố Horlivka – hiện do Nga kiểm soát ở tỉnh Donetsk, miền đông Ukraine. Một người khác thiệt mạng tại khu vực do Nga kiểm soát ở tỉnh Kherson, miền nam Ukraine, và thêm một nạn nhân tại tỉnh Belgorod thuộc Nga. Cả hai phía thường xuyên tuyên bố không nhắm vào dân thường nhưng hiếm khi xác nhận thương vong do đối phương công bố.
Romania liên tiếp bắn hạ UAV xâm phạm không phận
Tổng thống Romania Nicusor Dan ngày 26/7 xác nhận quân đội nước này đã bắn hạ chiếc UAV thứ ba trong vòng ba ngày, theo Reuters. Bộ trưởng Quốc phòng Romania Radu Miruta cho biết một tiêm kích F-16 của Không quân Romania đã bắn hạ UAV trên Biển Đen, chỉ khoảng 5 phút sau khi thiết bị này xâm nhập không phận. Trước ngày 24/7, Romania chưa từng thực hiện hành động này mặc dù thường xuyên phát hiện UAV vi phạm không phận kể từ năm 2022.
Tổng thống Nicusor Dan dẫn kết quả điều tra cho biết chiếc UAV bị bắn hạ vào ngày 24/7 là loại Shahed – loại UAV thường được Nga sử dụng trong chiến dịch quân sự tại Ukraine. Ông nói thêm rằng cuộc điều tra đối với hai UAV bị bắn hạ trong các ngày 25 và 26/7 vẫn đang được tiến hành. Trên mạng xã hội X, ông Dan viết: “Việc Liên bang Nga tiếp tục vi phạm không phận Romania – cũng là không phận của NATO và Liên minh châu Âu – là điều không thể chấp nhận và không thể dung thứ.”
Bộ Ngoại giao Romania thông báo đã triệu tập đại sứ Nga sau hàng loạt vụ vi phạm. Thủ tướng Romania Ilie Bolojan cũng gọi các vụ xâm phạm này là “không thể chấp nhận được”. Trước đó, vào tháng 5 năm nay, một UAV đã đâm vào một tòa chung cư tại thành phố Galati, gần biên giới với Ukraine, khiến 2 người bị thương. Năm 2025, Quốc hội Romania đã thông qua luật cho phép quân đội bắn hạ các UAV xâm phạm không phận.
NATO lên tiếng ủng hộ hành động của Romania
NATO đã đưa ra tuyên bố chính thức về vụ ngăn chặn ngày 24/7. Liên minh khẳng định vụ bắn hạ UAV, được thực hiện bởi lực lượng phối hợp đa quốc gia gồm tiêm kích F-16 của Romania và Eurofighter của Ý dưới sự chỉ huy của NATO, là bằng chứng cho thấy liên minh “luôn sẵn sàng và có khả năng phản ứng 24/24 giờ trước bất kỳ mối đe dọa không quân nào để bảo vệ lãnh thổ và người dân”. NATO cho biết đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng Romania để điều tra nguồn gốc cũng như chi tiết vụ việc. Đồng thời, liên minh nhấn mạnh hành động này nằm trong nỗ lực liên tục của các quốc gia thành viên nhằm đầu tư và nâng cao năng lực phòng thủ không quân, đặc biệt là hệ thống đánh chặn UAV. Nga chưa đưa ra bình luận nào về các cáo buộc mới nhất từ Romania.
Zelensky cảnh báo Triều Tiên sắp chi viện thêm binh sĩ cho Nga
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 25/7 cho rằng Nga đang chuẩn bị tiếp nhận thêm 30.000 binh sĩ Triều Tiên cùng các bệ phóng tên lửa để tham chiến tại Ukraine, theo Reuters. Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Zelensky tiết lộ công tác chuẩn bị đã được tiến hành tại vùng Voronezh (Nga) gần biên giới Ukraine từ tháng 6. Triều Tiên trước đó đã điều hàng nghìn binh sĩ sang hỗ trợ Nga trong chiến dịch tại tỉnh Kursk vào năm 2024.
Năm 2024, Nga và Triều Tiên ký hiệp ước hỗ trợ quân sự. Trong chuyến thăm Moscow tuần trước, Ngoại trưởng Triều Tiên Choe Son-hui tái khẳng định sự ủng hộ của Bình Nhưỡng đối với chiến dịch quân sự của Nga. Hãng thông tấn KCNA dẫn lời Triều Tiên bày tỏ sự ủng hộ nhất quán đối với mọi chính sách của Nga nhằm “loại bỏ nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột Ukraine”. Trước chuyến thăm, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bày tỏ “lòng biết ơn” đối với sự hỗ trợ của Triều Tiên trong một đoạn video được công bố. Cả Nga và Triều Tiên chưa bình luận về tuyên bố của ông Zelensky.
Kazakhstan đề xuất đóng băng xung đột, Moscow phản đối
Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev ngày 25/7 đề xuất một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine dựa trên việc “đóng băng” xung đột và nối lại đàm phán, theo Reuters. Phát biểu cùng Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Diễn đàn Nga-Kazakhstan ở Omsk, ông Tokayev ca ngợi “sự linh hoạt ngoại giao tối đa” của ông Putin và cho rằng “đã đến lúc đóng băng cuộc xung đột này và quay trở lại công thức Istanbul 2.0”, đề cập đến các cuộc đàm phán hồi đầu xung đột năm 2022 và năm 2025 nhưng không đạt được bước đột phá. Ông Tokayev nhấn mạnh: “Với những bảo đảm an ninh từ các cường quốc, trong đó có Nga, chúng ta có thể tiến tới một nền hòa bình được mong đợi từ lâu. Cuộc xung đột này cần phải chấm dứt.”
Tuy nhiên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov dẫn lời Tổng thống Putin khẳng định “không thể đóng băng xung đột” khi xét đến lập trường hiện nay của Kyiv, đồng thời cho rằng các hoạt động quân sự có thể chấm dứt ngay trong vài giờ nếu Ukraine đưa ra “những quyết định phù hợp”. Trước đó, ông Putin tái khẳng định điều kiện để đạt được thỏa thuận hòa bình là Ukraine phải rút quân khỏi bốn khu vực mà Nga tuyên bố sáp nhập và công khai từ bỏ kế hoạch gia nhập NATO.
Trong một diễn biến liên quan, Reuters dẫn nguồn tin Ukraine tiết lộ Kyiv và Washington đã thảo luận về một thỏa thuận ngừng không kích nhằm tạo điều kiện cho đàm phán. Tuy nhiên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 26/7 cho rằng đó chỉ là tin tức do báo chí loan tải và còn quá sớm để bình luận.
