HĐND tỉnh Cà Mau vừa thông qua nghị quyết thành lập phường Năm Căn trên cơ sở giữ nguyên toàn bộ diện tích tự nhiên hơn 70,2 km2 và quy mô dân số 31.170 người của xã Năm Căn hiện hữu. Phương án này không điều chỉnh địa giới với các đơn vị hành chính liền kề, nhằm bảo đảm tính ổn định trong quản lý dân cư, đất đai, tài sản công và tổ chức bộ máy.
Quá trình đô thị hóa tại trung tâm khu kinh tế Năm Căn
Xã Năm Căn được thành lập theo Nghị quyết số 1655/NQ-UBTVQH15 ngày 16.6.2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Hàng Vịnh và một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Năm Căn, xã Hàm Rồng trước đây. Theo Quyết định số 18/QĐ-TTg ngày 6.1.2026 của Thủ tướng Chính phủ về điều chỉnh quy hoạch chung khu kinh tế Năm Căn đến năm 2045, khu vực này được xác định là trung tâm kinh tế biển, công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics phía nam tỉnh Cà Mau, đồng thời là đô thị trung tâm tiểu vùng ven biển phía nam của tỉnh trong giai đoạn 2025 - 2030.
Việc chuyển từ mô hình xã sang phường được đặt trong bối cảnh yêu cầu quản lý đô thị ngày càng rõ nét, khi Năm Căn không chỉ là địa bàn dân cư ven biển mà còn là trung tâm giao thương, chế biến thủy sản và dịch vụ hậu cần nghề cá của khu vực.
Những chỉ số cho thấy diện mạo một đô thị Năm Căn
Xã Năm Căn hiện đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn thành lập phường theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đến cuối năm 2025, địa phương có 31.170 người, vượt ngưỡng tối thiểu 21.000 người đối với đơn vị hành chính cấp phường. Trong tổng số dân cư hiện hữu, dân số khu vực đô thị đạt 25.361 người, chiếm 81,36% tổng dân số. Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp cũng đạt 81,36%, trong khi công nghiệp, xây dựng và dịch vụ chiếm 72,6% cơ cấu kinh tế.
Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của Năm Căn đạt 85,3 triệu đồng/người/năm, cao hơn mức bình quân của tỉnh Cà Mau là 64,59 triệu đồng/người/năm. Nuôi trồng thủy sản hiện chiếm 77,41% diện tích đất nông nghiệp của Năm Căn, tạo nền tảng phát triển kinh tế địa phương. Những chỉ số này cho thấy quá trình chuyển dịch kinh tế tại Năm Căn đang diễn ra theo hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, tăng vai trò của thương mại, dịch vụ, vận tải, chế biến thủy sản và các ngành nghề phi nông nghiệp.
Mắt xích logistics trên hành lang ven biển
Nằm trên tuyến đường Hồ Chí Minh và kết nối với cao tốc Cà Mau - Đất Mũi đang được đầu tư xây dựng, xã Năm Căn sở hữu lợi thế về kết nối đường bộ và đường thủy. Cùng với hệ thống sông ngòi, cửa biển và luồng hàng hải, khu vực này đang trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa, phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá và logistics ở phía nam tỉnh Cà Mau.
Ông Huỳnh Minh Kiên, Bí thư Đảng ủy xã Năm Căn, cho biết những năm gần đây các hoạt động thương mại, dịch vụ, chế biến thủy sản và logistics tại Năm Căn phát triển nhanh, kéo theo nhu cầu hoàn thiện hạ tầng và nâng cao hiệu quả quản lý đô thị. "Việc chuyển từ mô hình xã sang phường không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn về đơn vị hành chính đô thị mà còn phù hợp với yêu cầu quản lý đối với một khu vực đang phát triển mạnh về kinh tế biển, cảng biển và dịch vụ hậu cần", ông Kiên nói.
Ngoài vai trò kinh tế, Năm Căn còn là địa bàn có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh. Trên địa bàn hiện có Hải đoàn 42 thuộc Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, Đồn biên phòng cửa khẩu cảng Năm Căn, Lữ đoàn 175 và Trung tâm Bảo đảm kỹ thuật - hậu cần thuộc Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân.
Trong bối cảnh Cà Mau đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, việc Năm Căn chuyển sang mô hình phường cho thấy yêu cầu tổ chức lại không gian quản lý phù hợp với vai trò ngày càng lớn của khu vực này trong chuỗi cung ứng, logistics và kinh tế biển vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
13 phường được thành lập tại Cà Mau
Ngày 10.6 vừa qua, tại kỳ họp thứ 3 (chuyên đề), HĐND tỉnh Cà Mau đã thông qua nghị quyết thành lập 13 phường trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 13 xã hiện hữu. Đây là lần điều chỉnh trong cơ cấu đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh khi nhiều địa bàn đang có tốc độ đô thị hóa rõ nét được định hướng chuyển sang mô hình quản lý đô thị. Theo nghị quyết được thông qua, 13 phường được thành lập từ các xã: Sông Đốc, Năm Căn, Cái Nước, Đầm Dơi, Thới Bình, Trần Văn Thời, Lương Thế Trân, Cái Đôi Vàm, Gành Hào, Hòa Bình, Phước Long, Hồng Dân và Vĩnh Lợi.
