Hội thảo khoa học kỷ niệm 50 năm TP.HCM mang tên Bác
Sáng 25.6, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học "50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế". Sự kiện có sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhấn mạnh vai trò tiên phong của thành phố trong đột phá thể chế, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.
Đề xuất đổi tên Sài Gòn thành TP.HCM từ năm 1946
PGS-TS Hà Minh Hồng, Phó chủ tịch Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, cho biết tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI (năm 1976) đã thông qua quyết định lịch sử đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành TP.HCM. Quyết nghị ngày 2.7.1976 nêu hai căn cứ: nhân dân thành phố luôn kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh và thành phố đã lập nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng mang tên Người.
PGS-TS Hà Minh Hồng cho biết thêm, ý tưởng đặt tên Hồ Chí Minh cho Sài Gòn có từ năm 1946 do bác sĩ Trần Hữu Nghiệp đề xuất tại buổi họp mặt ngày 25.8.1946. Theo báo Cứu quốc, bác sĩ Nghiệp đề nghị đổi tên Sài Gòn thành thành phố Hồ Chí Minh để ghi nhận công đức của Hồ Chủ tịch. Đề xuất nhận được sự tán thành của toàn thể những người tham dự và gửi tới Quốc hội, Chính phủ.
Diện mạo đô thị thay đổi, đời sống người dân được nâng cao
Tại hội thảo, nhiều chuyên gia phân tích sự "lột xác" toàn diện của TP.HCM. Thạc sĩ Nguyễn Văn Giáp, Học viện Cán bộ TP.HCM, đánh giá từ năm 1975 đến nay, thành phố duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao. Cụ thể, GRDP tăng bình quân 7,82%/năm giai đoạn 1986 - 1990 và 12,62%/năm giai đoạn 1991 - 1995. Giai đoạn 1996 - 2010, tăng trưởng đạt 10 - 11%/năm; GRDP bình quân đầu người tăng từ 700 USD năm 1996 lên gần 5.000 USD năm 2010.
Giai đoạn 2011 - 2020, tăng trưởng kinh tế đạt bình quân 6,86%/năm, cao hơn cả nước và Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đến cuối năm 2025, quy mô nền kinh tế TP.HCM đạt khoảng 3 triệu tỉ đồng; GRDP bình quân đầu người đạt 220 triệu đồng; đóng góp khoảng 22 - 23% GDP và 25 - 27% tổng thu ngân sách quốc gia.
Về phát triển đô thị, từ một đô thị bị chiến tranh tàn phá, hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng, TP.HCM đã đầu tư hàng loạt dự án quy mô lớn như đại lộ Đông Tây, hầm Thủ Thiêm, cầu Phú Mỹ, cầu Sài Gòn 2, cao tốc TP.HCM - Trung Lương, metro số 1. Các khu đô thị mới như Phú Mỹ Hưng, Thủ Thiêm tạo điểm nhấn hiện đại.
TP.HCM là địa phương đầu tiên triển khai chương trình xóa đói giảm nghèo từ năm 1992, đến năm 2025 cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều. Thành phố có hơn 2.300 cơ sở giáo dục với trên 1,7 triệu học sinh; hệ thống y tế gồm trên 130 bệnh viện; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95% dân số.
Đóng góp quan trọng vào đường lối đổi mới của đất nước
PGS-TS Nguyễn Văn Hiệp (Trường đại học Thủ Dầu Một) cho rằng đóng góp lớn nhất của TP.HCM là vai trò tiên phong trong kiến tạo, thử nghiệm và hoàn thiện thể chế. Một siêu đô thị trong tương lai không chỉ đo bằng chiều cao tòa nhà hay mật độ dân cư, mà là không gian đô thị thông minh, tăng trưởng kinh tế đi liền với chỉ số hạnh phúc.
TS Trần Du Lịch nhấn mạnh: "Trong 50 năm qua và cả giai đoạn sắp tới, TP.HCM chính là nơi thử nghiệm thể chế, tạo môi trường cạnh tranh, đưa đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới". Ông cho rằng những đóng góp này không thể đo đếm bằng con số nhưng tạo dấu ấn rất lớn.
