Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến sửa đổi Nghị định 147/2024 về quản lý Internet và thông tin trên mạng. Theo đề xuất mới, trẻ em dưới 16 tuổi sẽ chỉ được chơi game tổng cộng 60 phút mỗi ngày đối với tất cả trò chơi của một doanh nghiệp, thay vì quy định hiện hành cho phép tối đa 60 phút cho mỗi trò chơi và 180 phút mỗi ngày cho người dưới 18 tuổi.
Đề xuất mới về game và mạng xã hội
Dự thảo cũng siết chặt quản lý mạng xã hội với trẻ em. Tài khoản của người dưới 16 tuổi phải được đăng ký và quản lý bởi cha mẹ hoặc người giám hộ, đồng thời phải được xác thực bằng số điện thoại di động tại Việt Nam của người đại diện. Các tính năng tương tác sẽ bị hạn chế, bao gồm đặt quyền riêng tư mặc định ở mức cao, không công khai danh sách bạn bè, và hạn chế tin nhắn cùng lời mời kết bạn từ người lạ. Những biện pháp này nhằm bảo vệ trẻ khỏi nội dung độc hại, bắt nạt trực tuyến và nguy cơ nghiện Internet.
Kinh nghiệm từ Trung Quốc và Hàn Quốc
Trung Quốc là quốc gia đi đầu trong việc siết chặt thời gian chơi game của trẻ vị thành niên. Năm 2019, nước này giới hạn người dưới 18 tuổi chơi game tối đa 90 phút vào ngày thường và 3 giờ vào cuối tuần, kèm theo giờ giới nghiêm từ 22h đến 8h. Đến năm 2021, quy định được thắt chặt hơn: trẻ chỉ được chơi một giờ vào thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật và ngày lễ. Các công ty game phải triển khai xác minh tên thật, giấy tờ tùy thân và nhận diện khuôn mặt. Theo báo cáo của Game Industry Group cuối năm 2022, khoảng 75% trẻ vị thành niên tại Trung Quốc duy trì thời gian chơi dưới 3 giờ mỗi tuần.
Hàn Quốc từng áp dụng Luật Tắt máy, cấm trẻ dưới 16 tuổi chơi game trực tuyến từ 0h đến 6h, nhưng đã bãi bỏ vào năm 2021 do sự phát triển của thiết bị di động. Thay vào đó, nước này chuyển sang cơ chế cho phép cha mẹ đăng ký khung giờ chơi cho trẻ. Nhật Bản khuyến khích doanh nghiệp hiển thị cảnh báo trong game, và tỉnh Kagawa từng đề nghị người dưới 20 tuổi chỉ nên chơi tối đa 60 phút vào ngày thường và 90 phút vào cuối tuần, dù không có chế tài bắt buộc.
Châu Âu và Australia siết chặt mạng xã hội
Australia là quốc gia đầu tiên áp dụng lệnh cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội từ tháng 12/2025. Tuy nhiên, nghiên cứu của Đại học Newcastle cho thấy hơn 85% trẻ dưới 16 tuổi vẫn sử dụng mạng xã hội sau 3 tháng triển khai. Chính phủ Australia sau đó đề xuất tăng mức phạt tối đa đối với các công ty vi phạm từ 49,5 triệu AUD lên 99 triệu AUD, đồng thời yêu cầu nền tảng cung cấp bằng chứng về biện pháp ngăn trẻ truy cập.
Tại Anh, chính phủ dự kiến cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng như TikTok, Snapchat và Instagram. Quá trình tham vấn nhận được hơn 116.000 phản hồi, trong đó 83% phụ huynh cho rằng rủi ro từ mạng xã hội lớn hơn lợi ích, và 90% ủng hộ quy định độ tuổi tối thiểu 16. Pháp cũng đang thảo luận dự luật cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, với 73% người được hỏi ủng hộ theo khảo sát của Harris Interactive. Tuy nhiên, đề xuất vấp phải ý kiến trái chiều từ thanh thiếu niên, khi một số cho rằng lệnh cấm quá nghiêm ngặt.
Đa dạng cách quản lý trên thế giới
Theo thống kê của AFP, hơn 20 quốc gia đã công bố hoặc đang xây dựng quy định hạn chế trẻ vị thành niên tiếp cận mạng xã hội. Indonesia và Malaysia áp dụng biện pháp hạn chế với nhóm dưới 16 tuổi trong năm 2026. Brazil không cấm hoàn toàn nhưng yêu cầu tài khoản của người dưới 16 tuổi phải liên kết với tài khoản cha mẹ và nền tảng phải xác minh độ tuổi. Ủy ban châu Âu dự kiến đề xuất cấm trẻ dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội và xây dựng lộ trình tiếp cận theo độ tuổi cho nhóm từ 13 đến 18 tuổi.
Các quốc gia lựa chọn cách quản lý khác nhau: Trung Quốc siết chặt thời gian sử dụng và xác minh danh tính, Hàn Quốc trao quyền kiểm soát cho gia đình, Australia áp dụng lệnh cấm theo độ tuổi. Dù khác biệt, mục tiêu chung là giảm tác động tiêu cực của game và mạng xã hội, đồng thời đảm bảo trẻ em vẫn được tiếp cận công nghệ và giải trí phù hợp. Đề xuất của Việt Nam nằm trong xu hướng toàn cầu này, với kỳ vọng bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ trong môi trường số.
