Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC) vừa công bố số liệu đáng báo động: hiện có khoảng 5 triệu người tại châu Âu đang sống chung với viêm gan B hoặc C mạn tính, trong đó nhiều trường hợp không được phát hiện và điều trị. Mỗi năm, ước tính có khoảng 60.000 người tử vong do các bệnh lý gan liên quan đến hai loại virus này, bao gồm suy gan và ung thư gan.
Tình hình viêm gan B và C tại châu Âu
Ông Bruno Ciancio, Trưởng đơn vị các bệnh lây truyền trực tiếp và bệnh có thể phòng ngừa bằng vaccine của ECDC, nhấn mạnh: "Không ai đáng phải tử vong vì một căn bệnh mà y học hiện nay có thể phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị hiệu quả." Viêm gan B và C chủ yếu lây truyền qua máu hoặc dịch cơ thể nhiễm virus và là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh gan mạn tính. Số ca mắc viêm gan B cấp tính đã giảm đều kể từ năm 2006 nhờ các chương trình tiêm chủng và phòng ngừa. Đặc biệt, tỷ lệ ca mắc ở nhóm dưới 25 tuổi giảm từ 11% năm 2015 xuống còn 8% vào năm 2024, phản ánh hiệu quả của việc tiêm vaccine cho trẻ em.
Tiến bộ trong phòng ngừa và điều trị
Việc sàng lọc viêm gan B cho phụ nữ mang thai đã được triển khai tại toàn bộ 30 quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) và Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA), góp phần giảm tỷ lệ lây truyền từ mẹ sang con xuống dưới 2%. Đây là một thành tựu đáng kể trong công tác phòng chống bệnh. Tuy nhiên, ECDC cho biết nhiều quốc gia vẫn chưa đạt mục tiêu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về tỷ lệ 95% trẻ em được tiêm đầy đủ vaccine phòng viêm gan B. Một số nước thậm chí ghi nhận tỷ lệ bao phủ vaccine giảm trong những năm gần đây, gây lo ngại về nguy cơ bùng phát trở lại.
Thách thức còn tồn tại
Theo ECDC, lây truyền qua đường tình dục vẫn là con đường lây nhiễm chính của viêm gan B, trong khi phần lớn các ca viêm gan C liên quan đến sử dụng ma túy qua đường tiêm và quan hệ tình dục giữa nam giới. Tuy nhiên, các chương trình phòng ngừa lây truyền qua đường tình dục hiện chưa được theo dõi và đánh giá một cách đồng bộ giữa các quốc gia trong khu vực. Điều này dẫn đến khoảng trống trong kiểm soát dịch bệnh.
Kêu gọi hành động
ECDC kêu gọi các nước tăng cường bao phủ vaccine, mở rộng tiếp cận xét nghiệm, điều trị và các biện pháp giảm tác hại để có thể tiến gần hơn tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030. Cơ quan này nhấn mạnh rằng với các công cụ hiện có, việc loại trừ hoàn toàn viêm gan B và C là khả thi nếu có sự cam kết mạnh mẽ từ các chính phủ.
