Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp (DN) chủ đề 'Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng', Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ đạo xử lý vấn đề 'bệnh đúng quy trình' – một căn bệnh kéo dài nhiều năm gây bức xúc cho DN. Thủ tướng nêu rõ: 'Vẫn có tình trạng khi DN hỏi thì các bộ trả lời là theo khoản này, điều này của luật này, nghị định này, thông tư này, đề nghị DN căn cứ quy định pháp luật triển khai'. Ông đánh giá cách làm này 'cũng tốt nhưng chưa hiệu quả và chưa đi được đến cùng'. Nhận định này đã 'điểm trúng huyệt' của nhiều cơ quan né tránh trách nhiệm bằng cách trả lời đúng quy trình nhưng thiếu thực chất.
Thực trạng 'bệnh quy trình' kéo dài
Căn bệnh này không mới, từng có thời điểm lan rộng, gây khó khăn cho người dân và DN. Điển hình trong lĩnh vực thuế, giai đoạn 2023-2024, nhiều DN bị chậm hoàn thuế hàng năm, thậm chí vài năm, khiến vốn lưu động cạn kiệt. Kiến nghị bị 'đá qua, đá lại' giữa các cơ quan. Có DN phải mang hồ sơ đến cơ quan thuế chầu chực nhưng không được giải quyết. Cuối năm 2024, Tổng cục Thuế (nay là Cục Thuế) đã ra công văn yêu cầu các đơn vị khi trả lời kiến nghị phải nêu rõ quan điểm, không trả lời chung chung.
Câu trả lời quen thuộc 'chờ hướng dẫn' cũng gây bức xúc. Ví dụ, đầu năm, hàng ngàn container nông sản 'tắc' ở cửa khẩu do vướng Nghị định 46. Lãnh đạo Tây Ninh cho rằng quy định không phù hợp với nông sản tươi dễ hư hỏng, và DN chưa kịp chuẩn bị hồ sơ do thay đổi đột ngột. Tỉnh đã cho thông quan đồng thời báo cáo Thủ tướng, giúp hàng chục ngàn tấn nông sản không bị hư hỏng. Nghị định 46 sau đó đã được tạm ngưng hiệu lực.
Chỉ đạo mới của Thủ tướng
Thủ tướng nhấn mạnh, kiến nghị của DN phải được xử lý đến cùng và tất cả câu trả lời phải được công khai. 'Công khai là phương pháp tốt nhất để vừa giám sát vừa đánh giá hiệu quả', ông nói. Công khai sẽ khiến các bộ, địa phương không thể trả lời chung chung và thấy rõ trách nhiệm phải xử lý dứt điểm.
Tầm quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp
Hiện Việt Nam có trên 1 triệu DN đang hoạt động, với tổng vốn đăng ký trên 30 triệu tỉ đồng, đóng góp hơn 60% GDP và thu hút trên 17,6 triệu lao động. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 6 tháng cuối năm, việc tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ kịp thời là cấp thiết. Tinh thần làm việc của Thủ tướng và Thường trực Chính phủ khơi dậy niềm tin, trách nhiệm của cộng đồng DN, thúc đẩy nỗ lực hơn nữa trong giai đoạn quan trọng.
