Nghị định số 307/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 4/8/2026, có hiệu lực từ 20/9/2026, thay thế Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg (sửa đổi bởi Quyết định 28/2023/QĐ-TTg) với nhiều điểm mới về thẩm quyền, mức hỗ trợ và đối tượng thụ hưởng. Văn bản này tạo khung pháp lý toàn diện, nâng cao hiệu lực thi hành chính sách đối với Người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và đồng bào có đạo.
Tiêu chuẩn Người có uy tín được bổ sung, nâng cao
So với Quyết định 12/2018/QĐ-TTg, Nghị định 307/2026/NĐ-CP kế thừa các tiêu chí cơ bản như gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách pháp luật; có ảnh hưởng trong cộng đồng và được nhân dân tín nhiệm. Tuy nhiên, nghị định bổ sung yêu cầu Người có uy tín phải là người tiêu biểu, có nhiều đóng góp trong các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi, tích cực tham gia bảo vệ an ninh trật tự, giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.
Quy trình lựa chọn, công nhận, bổ sung, thay thế Người có uy tín được quy định thành chương riêng (2 điều) với hướng dẫn cụ thể hơn, thay vì chỉ một điều như trước.
Tăng mức hỗ trợ, mở rộng đối tượng
Nghị định 307/2026/NĐ-CP điều chỉnh tăng nhiều định mức hỗ trợ vật chất. Cụ thể, mức thăm hỏi dịp Tết và lễ hội truyền thống tăng gấp đôi, từ 500 nghìn đồng lên 1 triệu đồng/người/lần, số lần thăm hỏi tối đa tăng từ 2 lên 3 lần/năm. Với trường hợp ốm đau, mức hỗ trợ được phân theo tuyến khám chữa bệnh: 1 triệu đồng tuyến ban đầu, 3 triệu đồng tuyến cơ bản, 5 triệu đồng tuyến chuyên sâu. Khi gặp thiên tai, sự cố, hỗ trợ 5 triệu đồng/người nếu thiệt hại về người; thiệt hại tài sản tối đa 5 triệu đồng/hộ/lần và không quá 10 triệu đồng/hộ/năm.
Nghị định dành Chương V quy định chính sách thăm hỏi, tặng quà, biểu dương cho các tổ chức, cá nhân tiêu biểu như nguyên lãnh đạo cấp cao, Anh hùng lực lượng vũ trang, nhà giáo, nghệ sĩ, thầy thuốc ưu tú, hộ nghèo tiêu biểu, đơn vị lực lượng vũ trang, trường học tại vùng đặc biệt khó khăn.
Điểm mới đáng chú ý là bổ sung chính sách bồi dưỡng kỹ năng khai thác, sử dụng, xử lý thông tin trên Internet, mạng xã hội cho Người có uy tín, song song với việc cung cấp báo chí miễn phí và tập huấn nghiệp vụ tuyên truyền, hòa giải.
Phân cấp mạnh cho chính quyền cơ sở
Thay đổi nổi bật là phân cấp thẩm quyền cho chủ tịch UBND cấp xã quyết định công nhận, bổ sung hoặc đưa ra khỏi danh sách Người có uy tín, thay vì phải qua nhiều cấp và do chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt như trước. Điều này giúp địa phương chủ động rà soát, đánh giá hằng năm, đảm bảo chính sách kịp thời, đúng đối tượng.
Điều kiện bình chọn cũng tinh giản: mỗi thôn thuộc vùng DTTS được chọn 1 Người có uy tín, bỏ quy định “ít nhất 1/3 số hộ hoặc nhân khẩu là người DTTS”. Với các điểm mới này, nghị định kỳ vọng tạo động lực, phát huy vai trò cầu nối của Người có uy tín trong giữ gìn an ninh trật tự, củng cố khối đại đoàn kết, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi.
