Sự cần thiết của Chỉ thị 07 trong bối cảnh mới
Sau 10 năm thực hiện Chỉ thị 05, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị 07 với nhiều điểm mới. Theo PGS.TS Nguyễn Thị Báo – nguyên Chánh Thanh tra, Giảng viên cao cấp Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, việc ban hành Chỉ thị 07 không đơn thuần là tổng kết, kế thừa sau một thập kỷ, mà phản ánh yêu cầu tất yếu của một giai đoạn phát triển mới. Bà nhấn mạnh: “Việc học Bác phải đi vào chiều sâu thực hành, vào hiệu quả thực thi công vụ và vào kết quả phục vụ Nhân dân.”
Mười năm qua, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao ý thức tu dưỡng, rèn luyện của đội ngũ cán bộ, đảng viên và tạo sức lan tỏa trong xã hội. Tuy nhiên, Chỉ thị 07 cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế: ở một số nơi, việc học tập còn hình thức, thiếu chiều sâu; chưa chú trọng đúng mức việc thực hành, vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh; trách nhiệm nêu gương của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, chưa gắn chặt với giải quyết những vấn đề nổi cộm, bức xúc của Nhân dân.
Bối cảnh phát triển đất nước thay đổi căn bản
Điều đáng chú ý là bối cảnh phát triển của đất nước hôm nay đã khác rất xa so với năm 2016. Chúng ta đang đứng trước yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và hội nhập quốc tế sâu rộng. Những nhiệm vụ ấy đòi hỏi đội ngũ cán bộ không chỉ “đúng” về phẩm chất, mà còn phải “trúng” về phương pháp, “mạnh” về năng lực hành động và “rõ” về trách nhiệm trước công việc được giao.
Chính vì vậy, điểm nhấn của Chỉ thị 07 là chuyển mạnh từ việc coi học tập và làm theo Bác như một nội dung sinh hoạt chính trị định kỳ sang việc biến tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh thành phương thức làm việc hằng ngày. Giá trị của việc học Bác không nằm ở số buổi học, số chuyên đề hay số bản cam kết, mà được đo bằng hiệu quả công việc, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp và những chuyển biến cụ thể trong từng cơ quan, địa phương.
Điểm mới: Từ “làm theo” sang “thực hành” và “phương pháp”
Một thay đổi rất đáng chú ý là Chỉ thị 07 chuyển từ yêu cầu “học tập và làm theo” sang “học tập, thực hành”. PGS.TS Nguyễn Thị Báo giải thích: “Đây không phải là sự thay đổi về câu chữ, mà là sự thay đổi về trọng tâm tư duy. Trước đây, khi nói đến ‘làm theo’, nhiều người thường hiểu theo nghĩa học một tấm gương, một việc làm cụ thể rồi cố gắng noi theo. Cách hiểu đó không sai, nhưng nếu dừng lại ở đó thì dễ dẫn đến việc noi theo từng hành động riêng lẻ, trong khi điều cốt lõi Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại không chỉ là những việc Người đã làm, mà còn là cách Người suy nghĩ, cách Người giải quyết vấn đề và cách Người làm việc.”
Chỉ thị 07 bổ sung và nhấn mạnh hai nội dung rất quan trọng: “phương pháp” và “thực hành”. “Thực hành” không chỉ là làm nhiều hơn, mà là chuyển hóa những giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh thành năng lực hành động trong công việc hằng ngày. Đó là đưa tư tưởng của Bác vào từng quyết định quản lý, từng cách ứng xử với đồng nghiệp, với người dân và từng việc cụ thể đang được giao xử lý.
Phương pháp Hồ Chí Minh trong quản trị hiện đại
PGS.TS Nguyễn Thị Báo nhấn mạnh: “Ví dụ, học Bác không phải chỉ là nói về cần, kiệm, liêm, chính. Khi tiếp nhận một vụ việc, người cán bộ phải điều tra kỹ, lắng nghe nhiều chiều, tôn trọng sự thật, không vội kết luận. Khi ban hành một chính sách, phải tự hỏi chính sách đó có xuất phát từ đời sống hay không, người dân có thực hiện được không, doanh nghiệp có giảm được chi phí tuân thủ hay không. Khi giải quyết công việc, phải đặt lợi ích của Nhân dân lên trước, không né tránh, không đùn đẩy, không sợ trách nhiệm. Đó mới là thực hành phương pháp Hồ Chí Minh trong điều kiện mới.”
Bà đặc biệt tâm đắc với chữ “phương pháp”. Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực về tư tưởng, đạo đức, phong cách, nhưng Người cũng là một nhà lãnh đạo có phương pháp làm việc rất khoa học: bắt đầu từ thực tiễn, coi trọng điều tra, khảo sát, lắng nghe nhiều phía trước khi quyết định; đề cao đối thoại, tranh luận trên tinh thần xây dựng; yêu cầu nói đi đôi với làm, đã hứa thì phải thực hiện. Đó đều là những giá trị quản trị rất hiện đại, không hề xa lạ với yêu cầu xây dựng nền hành chính phục vụ, liêm chính, hiệu lực, hiệu quả hiện nay.
Theo bà, trong giai đoạn phát triển mới, điều chúng ta cần học ở Bác không chỉ là sống như Bác, mà quan trọng hơn là làm việc như Bác: tư duy từ thực tiễn, hành động vì lợi ích chung, dám chịu trách nhiệm và lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo. Khi làm được như vậy, “học Bác” sẽ không còn là khẩu hiệu, mà trở thành văn hóa hành động.
