Chiều 27/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng. Tại phiên họp, Đại tướng Phan Văn Giang – Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng – đã trình bày tờ trình, nhấn mạnh việc sửa đổi nhằm sắp xếp tổ chức bộ máy và xử lý các vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn.
Nội dung sửa đổi 9 luật quân sự, quốc phòng
Dự án luật tập trung sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật: Luật Quốc phòng, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, Luật Nghĩa vụ Quân sự, Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Phòng không nhân dân, Luật Lực lượng dự bị động viên, Luật Phòng thủ dân sự và Luật Dân quân tự vệ.
Với Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, các sửa đổi bao gồm quy định về chức vụ cán bộ của Chỉ huy Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã; hạn tuổi phục vụ cao nhất của Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã; và bổ nhiệm chức vụ trong các đơn vị dự bị động viên. Luật Nghĩa vụ quân sự được sửa đổi theo hướng xử lý hành vi trốn tránh nghĩa vụ, nghiêm cấm gian dối trong khám sức khỏe, bàn giao hạ sĩ quan, binh sĩ hoàn thành nghĩa vụ, và chế độ chính sách cho công dân trong thời gian đăng ký nghĩa vụ.
Ý kiến của cơ quan thẩm tra và Chủ tịch Quốc hội
Ông Lê Tấn Tới – Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội – báo cáo thẩm tra, cho biết Thường trực Ủy ban nhất trí cao với sự cần thiết ban hành luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ông nhấn mạnh: “Việc sửa đổi kịp thời sẽ khắc phục các 'khoảng trống pháp lý' khi bãi bỏ cấp huyện, bảo đảm tính liên tục trong công tác chỉ huy, chỉ đạo nhiệm vụ quân sự, quốc phòng tại địa phương.”
Liên quan đến Luật Sĩ quan, Ủy ban thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu quy định về “Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã” để quy định phù hợp với yêu cầu thực tiễn và bảo đảm khả thi.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu, cho rằng việc chuyển Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thành đơn vị quân sự địa phương trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và đưa sĩ quan chính quy về đảm nhiệm các chức danh chỉ huy là chủ trương lớn, đúng đắn của Đảng. Ông dẫn chứng khi có thiên tai, lũ lụt, hỏa hoạn, lực lượng quân đội là một trong những lực lượng hàng đầu thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn. “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, lực lượng quân đội cũng đi đầu,” Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Đề xuất bổ sung chính trị viên là sĩ quan chính quy
Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu ý kiến của cơ quan thẩm tra về bố trí chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan chính quy. Đề xuất này phù hợp với việc đưa sĩ quan về cấp xã thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với chế độ chính ủy, chính trị viên. Trường hợp chưa bố trí được, cần quy định rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác của chức danh chính trị viên do bí thư cấp ủy kiêm nhiệm. Đây là chức danh kiêm nhiệm đặc thù, vừa là chức vụ chỉ huy vừa liên quan đến công tác đảng, công tác chính trị.
Đại tướng Phan Văn Giang làm rõ thêm: “Một năm trước, Ban Bí thư đã quy định về tổ chức cơ quan chính trị trong quân đội. Kết luận của Bộ Chính trị về bí thư đảng ủy cấp xã đảm nhiệm chính trị viên cũng mới được ban hành vào tháng 1.” Ông khẳng định sẽ tiếp thu ý kiến để báo cáo Bộ Chính trị và Ban Bí thư để bổ sung chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan chính quy.
Việc sửa đổi luật lần này không chỉ nhằm hoàn thiện thể chế mà còn bảo đảm nguồn lực quốc gia được sử dụng hiệu quả. Chủ tịch Quốc hội lưu ý: “Từng đồng ngân sách phải tạo ra giá trị cao nhất cho đất nước.”
