Ngày 27.7, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo Thanh tra Chính phủ. Cuộc họp tập trung đánh giá tổ chức và hoạt động của ngành thanh tra sau hơn một năm sắp xếp, chỉ rõ những điểm nghẽn về thể chế, bộ máy, phương thức hoạt động và hiệu lực thực hiện kết luận. Đồng thời, các đại biểu cho ý kiến hoàn thiện Đề án "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh tra, đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn hiện nay".
Sáu quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh sáu quan điểm quan trọng. Thứ nhất, cần bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; kiểm soát chặt chẽ quyền lực. Thứ hai, thanh tra phải đúng chức năng, thẩm quyền, trình tự, thủ tục; khách quan, công tâm, độc lập trong đánh giá, kết luận và chịu trách nhiệm về kết quả. Phân cấp, phân quyền đến đâu thì trách nhiệm giải trình, thanh tra, kiểm tra và cơ chế kiểm soát phải theo đến đó.
Thứ ba, thanh tra phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của nhân dân, kỷ luật, kỷ cương và phát triển làm mục tiêu cao nhất. Thứ tư, thanh tra phải góp phần làm trong sạch bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực, tạo môi trường minh bạch cho phát triển. Xử lý nghiêm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đồng thời bảo vệ người làm đúng, dám đổi mới vì lợi ích chung.
Thứ năm, cần chuyển mạnh sang phòng ngừa, cảnh báo, kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Thanh tra phải tập trung vào lĩnh vực, địa bàn, khâu quản lý có nguy cơ cao, dấu hiệu bất thường hoặc được nhân dân quan tâm. Thứ sáu, lấy kết quả khắc phục sau thanh tra và chuyển biến trong quản lý làm thước đo. Mọi kiến nghị phải rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn và rõ kết quả.
Tổ chức bộ máy tinh gọn, chuyên nghiệp
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu tổ chức bộ máy, thẩm quyền của ngành thanh tra phải đồng bộ với hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp; tinh gọn, tập trung, thống nhất, chuyên nghiệp, thông suốt nhưng không xa cơ sở. Người đứng đầu nhấn mạnh xây dựng ngành Thanh tra liêm chính, bản lĩnh, chuyên nghiệp, hiện đại; kiểm soát quyền lực trong hoạt động thanh tra. Ngành Thanh tra phải là hình mẫu về kỷ luật, liêm chính, trách nhiệm công vụ.
Bảy nhiệm vụ trọng tâm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngành Thanh tra tập trung thực hiện ngay bảy nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, chấn chỉnh xây dựng kế hoạch và tổ chức thanh tra. Thứ hai, rút ngắn thời gian, nâng cao chất lượng kết luận thanh tra. Thứ ba, tập trung xử lý kết luận, kiến nghị tồn đọng; xây dựng hệ thống theo dõi chung, báo cáo định kỳ.
Thứ tư, nâng cao hiệu quả xử lý trách nhiệm và phối hợp với cơ quan bảo vệ pháp luật; phải phân định trách nhiệm trực tiếp, quản lý, người đứng đầu, từng thời kỳ; xử lý tương xứng với hậu quả. Chuyển, tiếp nhận, bổ sung, phản hồi hồ sơ phải có đầu mối, thời hạn rõ. Thứ năm, tạo chuyển biến trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Người đứng đầu phải tiếp dân, đối thoại, giải quyết từ nơi phát sinh; không chuyển đơn lòng vòng.
Thứ sáu, thực hiện nghiêm Nghị định số 164/2026/NĐ-CP, đẩy nhanh nền tảng dữ liệu số gồm sáu cơ sở dữ liệu, trong đó có bốn cơ sở dữ liệu quốc gia. Dữ liệu phải đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung; rõ trách nhiệm tạo lập, cập nhật, khai thác, bảo vệ. Thứ bảy, siết chặt kỷ luật, kỷ cương và kiểm soát quyền lực nội bộ. Tăng cường giám sát đoàn thanh tra, kiểm soát xung đột lợi ích, sử dụng thông tin, dữ liệu. Xử lý nghiêm nhũng nhiễu, vụ lợi, tiết lộ thông tin, làm sai lệch hồ sơ thanh tra, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động thanh tra.
Ý nghĩa của cuộc làm việc
Cuộc làm việc này cho thấy quyết tâm của lãnh đạo Đảng và Nhà nước trong việc đổi mới toàn diện ngành thanh tra, đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Việc nhấn mạnh trách nhiệm người đứng đầu trong tiếp dân và giải quyết khiếu nại từ nơi phát sinh được kỳ vọng sẽ giảm tình trạng đơn thư kéo dài, tạo niềm tin trong nhân dân. Đồng thời, yêu cầu chuyển đổi số và kiểm soát quyền lực nội bộ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra trong thời gian tới.
