Sáng 18/7, tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp chủ đề 'Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng', ông Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, đã đề xuất Chính phủ sớm ban hành danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.
Đề xuất đội hình doanh nghiệp công nghệ đầu tàu
Ông Thắng kiến nghị Chính phủ cụ thể hóa quan điểm coi doanh nghiệp là trung tâm phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo bằng các cơ chế, chính sách đủ mạnh để hình thành đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đầu tàu quốc gia, bao gồm Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC và các doanh nghiệp khác. Các doanh nghiệp này cần được giao nhiệm vụ, trao cơ chế và tạo điều kiện tham gia phát triển các công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược quốc gia.
Theo lãnh đạo Viettel, khi xác định là doanh nghiệp đầu tàu, ngoài mục tiêu sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp cần được giao thêm nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược quốc gia như: dẫn dắt về công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, làm chủ các công nghệ chiến lược, tạo ra sản phẩm công nghệ chiến lược và tham gia các dự án trọng điểm quốc gia. Ông Thắng nhấn mạnh: 'Có như vậy, doanh nghiệp nhà nước mới thực sự phát huy được vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho nền kinh tế'.
Cơ chế đặc biệt cho doanh nghiệp đầu tàu
Viettel kiến nghị Chính phủ tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm công, thử nghiệm công nghệ, tiếp cận dữ liệu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Ông Thắng cho rằng đây là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế.
Liên quan đến vai trò của doanh nghiệp nhà nước là người mua lớn, người đặt hàng lớn, ông Thắng đánh giá đây là chủ trương đúng và trúng. Tuy nhiên, để đi vào thực tiễn, ông kiến nghị Chính phủ ban hành cơ chế hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương thức tổ chức thực hiện và cơ chế khuyến khích doanh nghiệp nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng yêu cầu chất lượng và năng lực.
Chỉ tiêu lan tỏa kinh tế và quỹ xúc tiến đầu tư
Ông Thắng đề xuất Chính phủ giao thêm cho doanh nghiệp đầu tàu các chỉ tiêu phản ánh mức độ lan tỏa với nền kinh tế như: số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỉ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước, số doanh nghiệp công nghệ được hỗ trợ phát triển sản phẩm. Ông nói: 'Mục tiêu là mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo ra sự tăng trưởng cho riêng doanh nghiệp đó mà còn kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, để một đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước có thể dẫn dắt được nhiều đồng vốn của doanh nghiệp tư nhân và xã hội'.
Về giải pháp mở rộng thị trường ra nước ngoài, Viettel đề xuất Chính phủ nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, được trích lập Quỹ Xúc tiến đầu tư từ lợi nhuận trước thuế. Ông Thắng giải thích: 'Thực tiễn cho thấy khi xúc tiến đầu tư nước ngoài, cần rất nhiều chi phí trong giai đoạn đầu và có thể xúc tiến thành công hoặc không thành công, nên rất mong có Quỹ này'. Ông cũng lưu ý chi phí bảo lãnh của ngân hàng trong nước cao hơn 50-60% so với nước ngoài, mong có cơ chế khơi thông nguồn vốn trong nước cùng nhau đi ra nước ngoài.
Logistics và hạ tầng quốc gia
Cuối cùng, Viettel đề xuất Chính phủ sớm ban hành quy hoạch hạ tầng logistics quốc gia đồng bộ, liên thông giữa hệ thống giao thông, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, trung tâm logistics, kho vận, cửa khẩu thông minh và các trung tâm trung chuyển lớn. Theo ông Thắng, mạng lưới logistics hiện đại, thống nhất sẽ giúp giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy thương mại điện tử, xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế.
