Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Chỉ thị số 27 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng và thúc đẩy giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.
Giải ngân vốn ODA đạt thấp, chỉ 9,99% kế hoạch
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 15/6/2026, tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn nước ngoài theo hình thức ghi thu ghi chi trung bình cả nước mới chỉ đạt 9,99% kế hoạch vốn được giao. Trong đó, địa phương đạt 9,37%, bộ ngành đạt 10,79% – thấp hơn so với tỉ lệ giải ngân đầu tư công trong nước.
Đáng chú ý, tỉ lệ giải ngân cho vay lại của các địa phương chỉ đạt 8,98% kế hoạch vốn. Một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương có tỉ lệ giải ngân 0%.
Kiên quyết không phê duyệt dự án mới nếu chậm giải ngân kéo dài
Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, Thủ tướng yêu cầu thủ trưởng các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan trung ương và Chủ tịch UBND các tỉnh thực hiện nghiêm các nhiệm vụ sau:
Không đề xuất, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt các khoản vay, chương trình, dự án chưa thực sự cần thiết, hiệu quả thấp, không khả thi, trùng lặp, chưa xác định rõ tổng mức vốn vay, vốn đối ứng hoặc có nguy cơ thất thoát, lãng phí nguồn lực nhà nước.
Đặc biệt, không để xảy ra tình trạng đăng ký nhu cầu vốn vượt quá khả năng hấp thụ, bố trí vốn dàn trải hoặc đề xuất dự án không có khả năng hoàn thành theo tiến độ cam kết.
Rà soát kỹ dự án trước khi ký hiệp định vay
Đối với các dự án chuẩn bị ký kết hiệp định với nhà tài trợ nước ngoài, phải chủ động rà soát tính cần thiết, hiệu quả đầu tư, tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, công nghệ, phương án vận hành và kiện toàn tổ chức.
Chỉ thị nêu rõ: “Kiên quyết không bố trí kế hoạch vốn nước ngoài hàng năm cho các dự án đầu tư không bảo đảm sẵn sàng giải ngân; không phê duyệt dự án mới đối với các cơ quan, đơn vị để xảy ra tình trạng chậm giải ngân kéo dài, thất thoát, lãng phí, tiêu cực nhưng không kịp thời khắc phục, xử lý theo quy định”.
Xử lý vướng mắc, không đùn đẩy trách nhiệm
Các đơn vị phải chủ động xử lý ngay vướng mắc phát sinh theo thẩm quyền trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, không để ách tắc ảnh hưởng tiến độ giải ngân.
Đồng thời, chủ động phối hợp với Bộ Tài chính, các cơ quan tổng hợp và nhà tài trợ để giải quyết vướng mắc, đặc biệt với dự án có thay đổi cần điều chỉnh chủ trương đầu tư, hiệp định vay.
Người đứng đầu chịu trách nhiệm với dự án giải ngân thấp
Đối với các dự án có tỉ lệ giải ngân thấp, kéo dài nhiều năm hoặc không bảo đảm khả năng hoàn thành tiến độ cam kết, phải gia hạn hiệp định vay nhiều lần, người đứng đầu cơ quan chủ quản phải trực tiếp chỉ đạo chủ dự án, Ban quản lý dự án rà soát, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và xây dựng phương án xử lý cụ thể.
