Phát biểu tham luận tại phiên trọng thể Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, đại diện Thành đoàn Hà Nội và Thành đoàn TP.HCM đã mang đến những mô hình, giải pháp thiết thực trong công tác Đoàn, tập trung vào việc lấy người trẻ dẫn dắt người trẻ và thúc đẩy chuyển đổi số.
Giáo dục lý tưởng qua trải nghiệm và ngôn ngữ giới trẻ
Anh Nguyễn Tiến Hưng, Ủy viên Ban Thường vụ T.Ư Đoàn, Bí thư Thành đoàn Hà Nội, trình bày tham luận với chủ đề "Phát huy vai trò của Đoàn trong giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho đoàn viên, thanh niên trong kỷ nguyên mới". Theo anh Hưng, lý tưởng cách mạng hôm nay mang hình hài sắc bén và thực tế: đó là bản lĩnh, năng lực kiến tạo, khát vọng tự chủ công nghệ và khát vọng mãnh liệt về một Việt Nam phồn vinh, hùng cường.
Anh Hưng cho biết tổ chức Đoàn đã chuyển mạnh từ hoạt động bề nổi sang tạo giá trị thực chất. Thanh niên Hà Nội tích cực tham gia xây dựng đường dây 500 kV, khắc phục hậu quả thiên tai, triển khai đội hình "Bình dân học vụ số", hỗ trợ chuyển đổi số cộng đồng và lan tỏa nhiều chiến dịch truyền thông trên không gian mạng với sức ảnh hưởng lớn.
Áp lực từ thế giới ảo và giải pháp đồng hành
Tuy nhiên, anh Hưng nhận định thanh niên đang chịu nhiều áp lực vô hình ảnh hưởng đến tư tưởng và lối sống: sự hoang mang giữa biển thông tin thật - giả, tốt - xấu đan xen. Giữa thế giới ảo kết nối vạn vật, không ít bạn trẻ cảm thấy cô đơn, lạc lõng và dễ sa đà vào trào lưu độc hại, lệch chuẩn. Do vậy, tổ chức Đoàn phải làm tốt vai trò người bạn đồng hành thực sự.
Thành đoàn Hà Nội sẽ đẩy mạnh 3 nhóm giải pháp. Thứ nhất, chuyển từ giáo dục truyền đạt một chiều sang giáo dục qua trải nghiệm, đưa nội dung tuyên truyền vào không gian tương tác số. "Khi thanh niên được 'nhập vai' qua thực tế ảo hay học tập, thi đua trên nền tảng số, những bài học lý luận, lịch sử sẽ được thẩm thấu một cách tự nhiên và sâu sắc nhất", anh Hưng chia sẻ.
Thứ hai, giao tiếp cùng "tần số", chạm vào cảm xúc bằng ngôn ngữ của giới trẻ, loại bỏ khuôn mẫu rườm rà, đóng gói thông điệp ngắn gọn, có tính lan truyền cao. Đặc biệt, lấy người trẻ dẫn dắt người trẻ, dùng chính câu chuyện dấn thân chân thực để truyền lửa thay cho khẩu hiệu khô cứng.
Thứ ba, khơi dậy khát vọng cống hiến, thực hiện lẽ sống cao đẹp. "Giáo dục lý tưởng, đạo đức và lối sống hiệu quả nhất chính là đặt người trẻ vào môi trường cống hiến thực tế, để họ thấy mình có giá trị", anh Hưng khẳng định.
Thanh niên TP.HCM tiên phong chuyển đổi số
Anh Ngô Minh Hải, Bí thư Thành đoàn TP.HCM, trình bày tham luận "Thanh niên TP.HCM tiên phong trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia". Theo anh Hải, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị là cơ hội và sứ mệnh, bởi thanh niên là lực lượng học hỏi nhanh nhất, thích ứng tốt nhất với công nghệ mới, là chủ thể của đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực xây dựng kinh tế số, xã hội số, công dân số.
Thành đoàn TP.HCM đã cụ thể hóa chủ trương vào chương trình hành động nhiệm kỳ 2025 - 2030, xác định xây dựng lớp thanh niên số, hình thành tư duy làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ nền tảng. Phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai với các đội hình đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn kỹ năng số cơ bản, truy cập dịch vụ công trực tuyến.
Lực lượng thanh niên trực tiếp hỗ trợ người dân, cán bộ, đảng viên với 7 nhóm nhiệm vụ: phổ cập kỹ năng số cơ bản; hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến; hỗ trợ đảng viên thủ tục hành chính số; truyền thông nâng cao nhận thức; hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); chỉnh lý, số hóa tài liệu, làm sạch dữ liệu.
Kiến nghị giao nhiệm vụ khó cho thanh niên
Anh Hải kính mong lãnh đạo Đảng, Nhà nước tiếp tục tin tưởng, giao nhiệm vụ cho thanh niên dấn thân ở lĩnh vực khó, đồng thời tạo điều kiện để tổ chức Đoàn có lực lượng vận động thanh niên tham gia các mô hình đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Anh Hải cũng đề xuất các bộ, ngành hoàn thiện cơ chế phát hiện, bồi dưỡng, thu hút và trọng dụng tài năng trẻ, tạo điều kiện để thanh niên tham gia sâu vào nghiên cứu khoa học và giải quyết các bài toán phát triển đất nước.
