Chiều 3/8, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7/2026, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho biết 34/34 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đã hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo đúng yêu cầu của Bộ Chính trị và Chính phủ. Quá trình triển khai được thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, công khai, dân chủ, tạo được sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, qua đó góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên từng địa bàn.
Kết quả giảm mạnh số lượng thôn, tổ dân phố
Theo bà Nguyễn Thị Hà, sau quá trình sắp xếp, tổng số thôn, tổ dân phố trên cả nước đã giảm từ 89.589 đơn vị xuống còn 48.078 đơn vị, tức giảm 41.511 đơn vị, tương đương mức giảm 46,33%. Đây là một trong những kết quả nổi bật của việc tinh gọn đầu mối ở cơ sở, giúp nâng cao quy mô quản lý của từng đơn vị và cơ bản khắc phục tình trạng quy mô nhỏ, phân tán trước đây.
Bên cạnh đó, tỉ lệ thôn, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn theo quy định đã được nâng lên đáng kể. Việc sắp xếp vẫn bảo đảm giữ ổn định các thôn, tổ dân phố có yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, dân tộc, tôn giáo, quốc phòng, an ninh và vị trí địa lý, tránh xáo trộn không cần thiết đối với những cộng đồng dân cư lâu đời.
Kiện toàn tổ chức và giải quyết chế độ chính sách
Các địa phương cũng đã hoàn thành việc kiện toàn tổ chức Đảng, Ban Công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội gắn với việc bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ chính sách một cách đồng bộ, kịp thời đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố. Việc bàn giao hồ sơ, tài sản, cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết khác được thực hiện ngay khi thôn, tổ dân phố mới được thành lập, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở và đời sống của nhân dân.
Nhờ đó, đội ngũ người hoạt động không chuyên trách được cơ cấu lại theo hướng nâng cao chất lượng, ưu tiên những người có năng lực, uy tín, trình độ và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu quản trị cơ sở trong giai đoạn mới.
Căn cứ pháp lý và tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố được thực hiện theo Kết luận số 34 ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị, hướng tới mục tiêu tinh gọn tổ chức ở cơ sở, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư. Tiêu chuẩn của thôn, tổ dân phố được quy định tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách.
Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, quy mô số hộ gia đình được quy định cụ thể theo từng khu vực như sau:
- Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh: thôn từ 500 hộ gia đình, tổ dân phố từ 700 hộ gia đình.
- Trung du và miền núi phía Bắc: thôn từ 150 hộ gia đình, tổ dân phố từ 300 hộ gia đình.
- Đồng bằng sông Hồng: thôn từ 400 hộ gia đình, tổ dân phố từ 550 hộ gia đình.
- Bắc Trung bộ: thôn từ 350 hộ gia đình, tổ dân phố từ 450 hộ gia đình.
- Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên: thôn từ 300 hộ gia đình, tổ dân phố từ 450 hộ gia đình.
- Đông Nam bộ: thôn từ 400 hộ gia đình, tổ dân phố từ 550 hộ gia đình.
- Đồng bằng sông Cửu Long: thôn từ 400 hộ gia đình, tổ dân phố từ 550 hộ gia đình.
Trường hợp Hội đồng nhân dân cấp xã quyết định việc tổ chức và sử dụng tên gọi theo quy định tại khoản 4 Điều 2 Nghị định này thì áp dụng tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình tương ứng với loại hình thôn hoặc tổ dân phố theo quy định.
Tác động đối với cải cách hành chính cơ sở
Việc hoàn thành sắp xếp tại 34/34 tỉnh, thành phố không chỉ thể hiện nỗ lực của cả hệ thống chính trị mà còn tạo nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở địa bàn cơ sở. Với việc giảm 46,33% số đầu mối, bộ máy được tinh gọn hơn, góp phần giảm chi phí vận hành và tập trung nguồn lực cho các thôn, tổ dân phố mới có quy mô lớn hơn.
Các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp được kỳ vọng hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản trị và chuyển đổi số tại cơ sở. Việc giữ gìn các yếu tố đặc thù về văn hóa, lịch sử, dân tộc, tôn giáo, quốc phòng, an ninh cũng được bảo đảm, tránh ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống cộng đồng.
Nhìn tổng thể, kết quả sắp xếp đã đạt đúng mục tiêu, yêu cầu và tiến độ của Bộ Chính trị theo Kết luận số 34. Đây là một bước đi quan trọng trong tiến trình tinh gọn bộ máy hành chính từ trung ương đến cơ sở, tiếp tục khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp.
