Ngày 22/7, Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật ngân sách quốc phòng trị giá 1.150 tỷ USD và gói ngân sách khẩn cấp 95 tỷ USD nhằm phục vụ chiến dịch quân sự của chính quyền Tổng thống Trump tại Iran. Cả hai dự luật đều được thông qua với tỷ lệ sít sao, phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trong Quốc hội.
Dự luật ngân sách quốc phòng 1.150 tỷ USD
Dự luật ngân sách quốc phòng, còn gọi là Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia (NDAA), đã được Hạ viện thông qua với 216 phiếu thuận và 212 phiếu chống. Dự luật này sẽ được chuyển lên Thượng viện, nhưng triển vọng thông qua vẫn chưa rõ ràng.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson ca ngợi dự luật là "khoản đầu tư mang tính thế hệ cho quốc phòng Mỹ", giúp xây dựng lực lượng quân sự trong tương lai thông qua đổi mới, tăng cường năng lực tác chiến và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Tuy nhiên, đảng Dân chủ phản đối mạnh mẽ. Hạ nghị sĩ Adam Smith, thành viên Dân chủ cấp cao nhất trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện, cho rằng việc bổ sung ngân sách lên tới 1.150 tỷ USD và cho phép quan chức quốc phòng phân bổ linh hoạt là không thể chấp nhận. "Tôi không thể ủng hộ việc đáp ứng những nhu cầu quân sự này bằng cách cắt giảm mạnh các chương trình dân sinh quan trọng", ông Smith nói.
Một số nghị sĩ Cộng hòa ôn hòa muốn có thêm thông tin về kế hoạch chi tiêu của Lầu Năm Góc, trong khi những người theo đường lối thắt chặt tài khóa phản đối vì lo ngại nợ công gia tăng.
Gói ngân sách khẩn cấp 95 tỷ USD
Gói ngân sách khẩn cấp trị giá 95 tỷ USD cũng được thông qua với kết quả sít sao 216 phiếu thuận và 214 phiếu chống. Gói này phân bổ 73 tỷ USD cho Lầu Năm Góc, 12 tỷ USD hỗ trợ nông nghiệp trong bối cảnh cuộc chiến thương mại, và 10 tỷ USD tài trợ cho bầu cử cấp bang nhằm thúc đẩy cải cách bầu cử do ông Trump đề xuất.
Đề xuất này được xem là bước đi đánh cược của ông Johnson, khi chưa có đảm bảo sẽ được Thượng viện thông qua. Lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện, ông John Thune, chưa cam kết ủng hộ: "Chúng ta cứ chờ xem". Trong khi đó, Lầu Năm Góc gây sức ép kêu gọi Quốc hội sớm thông qua gói ngân sách khẩn cấp do nhu cầu cấp bách.
Nội bộ đảng Cộng hòa có nhiều ý kiến khác nhau. Một số nghị sĩ thắt chặt tài khóa phản đối vì khoản chi mới không đi kèm cắt giảm chi tiêu ở lĩnh vực khác. Một số khác lo ngại về việc tiếp tục cấp ngân sách cho cuộc chiến đang leo thang và không nhận được sự ủng hộ của công chúng.
Bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran
Cuộc tranh luận diễn ra trong bối cảnh Lầu Năm Góc đối mặt nhiều sức ép. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, cuộc chiến đã tiêu tốn 37,5 tỷ USD. Những ngày gần đây, 4 quân nhân Mỹ thiệt mạng, nâng tổng số binh sĩ tử vong lên 18 người, và gần 500 quân nhân khác bị thương. Giá xăng tại Mỹ cũng đang tăng.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson vẫn nỗ lực thúc đẩy các kế hoạch chi tiêu quân sự bất chấp phản đối. Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mike Rogers nhấn mạnh: "Dù quan điểm của mỗi người về tình hình hiện nay ra sao, các khoản ngân sách này là cần thiết để bảo đảm lực lượng quân đội Mỹ luôn sẵn sàng chiến đấu, binh sĩ được trả lương đầy đủ và đất nước được bảo vệ an toàn".
