Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa cảnh báo Liên minh châu Âu (EU) sẽ phải đối mặt với các biện pháp thuế quan mới và một cuộc điều tra thương mại chính thức sau khi Brussels áp mức phạt chống độc quyền đối với tập đoàn công nghệ Google. Động thái này đặt hai bên trước thách thức mới, trong khi EU mới bắt đầu triển khai các cam kết trong thỏa thuận thương mại với Mỹ từ đầu tháng này.
Cảnh báo thuế quan từ Washington
Ủy ban châu Âu (EC) đã phạt Google 890 triệu euro vì vi phạm Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA). Đây là lần đầu tiên một công ty bị phạt theo DMA, bộ luật quan trọng của EU nhằm kiểm soát hành vi của các nền tảng trực tuyến có vị thế thống lĩnh. Ngay sau quyết định này, Tổng thống Trump tuyên bố EU sẽ phải trả giá lớn vì hành động mà ông cho là bất hợp pháp.
Người đứng đầu Nhà Trắng cảnh báo sẽ áp thuế 100% đối với hàng hóa từ các nước châu Âu áp dụng thuế dịch vụ kỹ thuật số đối với doanh nghiệp công nghệ Mỹ. Đồng thời, các nhà lập pháp Mỹ thúc đẩy một cuộc điều tra thương mại nhằm vào các quy định quản lý công nghệ của EU. Tổng thống Trump cho biết sẽ khởi động cuộc điều tra theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974, cho phép Washington điều tra các hoạt động thương mại nước ngoài mà nước này cho là phân biệt đối xử và áp dụng biện pháp trả đũa như tăng thuế nhập khẩu. Ông dự tính áp đặt mức thuế quan đáng kể đối với EU trong thời gian sớm nhất.
Thỏa thuận thương mại gặp trở ngại
Bất đồng mới giữa EU và Mỹ làm suy yếu cuộc đối thoại và tạo rủi ro cho dòng chảy thương mại xuyên Đại Tây Dương. Tròn một năm sau khi hai bên đạt thỏa thuận thương mại, quan hệ kinh tế vẫn vấp phải trở ngại dù kim ngạch thương mại tiếp tục tăng và các cam kết đầu tư được triển khai. Theo thỏa thuận, Mỹ áp thuế 15% đối với hàng nhập khẩu từ EU, trong khi EU dỡ bỏ thuế với hầu hết hàng công nghiệp Mỹ. EU cam kết đầu tư 520 tỷ euro vào Mỹ và mua 700 tỷ euro năng lượng của nước này đến năm 2028.
Theo số liệu của EC, bất chấp các biện pháp thuế quan, thương mại hàng hóa và dịch vụ Mỹ-EU trong năm 2025 vẫn tăng 4,5%, đạt khoảng 1.800 tỷ euro. Tuy nhiên, việc triển khai thỏa thuận gặp nhiều khó khăn; nhiều nội dung chưa được giải quyết, bao gồm miễn trừ thuế cho một số mặt hàng xuất khẩu của EU và thuế thép, nhôm. EU chỉ mới bắt đầu thực thi thỏa thuận sau nhiều tháng trì hoãn vì các tuyên bố của Tổng thống Trump về Greenland và phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.
Trong khi đó, chính quyền Mỹ xem xét các biện pháp thuế quan mới liên quan đến lao động cưỡng bức, dư thừa công suất và dược phẩm. Mỹ vừa công bố mức thuế mới từ 10% đến 12,5% áp dụng với hàng chục quốc gia là đối tác thương mại lớn. Là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, EU chịu mức thuế 12,5%, phù hợp với cam kết trong thỏa thuận và thấp hơn mức trần 15% từng được Tổng thống Trump và Chủ tịch EC Ursula von der Leyen nhất trí năm 2025.
Nỗ lực đối thoại
Sóng gió trong quan hệ Mỹ-EU gia tăng sau án phạt Google. EC cho biết sẵn sàng chủ động trao đổi với Washington nhằm hạ nhiệt tranh cãi, nhưng khẳng định sẽ tiếp tục bảo vệ quyền tự chủ trong xây dựng quy định quản lý. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết: “Mỹ đang nỗ lực giải quyết các mối quan ngại liên quan Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số của EU thông qua một kênh đối thoại có trách nhiệm và mang tính xây dựng.” Dù duy trì quan điểm cứng rắn, hai bên vẫn phát tín hiệu sẵn sàng đối thoại nhằm làm dịu căng thẳng thương mại giữa hai bờ Đại Tây Dương.
