Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, thay thế Nghị quyết 36-NQ/TW năm 2004, với mục tiêu phát huy nguồn lực của cộng đồng hơn 6,5 triệu người Việt Nam tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, coi đây là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng cho sự phát triển đất nước.
Đánh giá thực trạng công tác người Việt Nam ở nước ngoài
Nghị quyết nêu rõ, sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW, công tác người Việt Nam ở nước ngoài đã có chuyển biến căn bản, toàn diện, từ nhận thức đến hành động, từ Trung ương đến địa phương. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không ngừng lớn mạnh, phát triển, cuộc sống ngày càng ổn định. Tỷ lệ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và lao động kỹ thuật cao tăng lên, độ tuổi ngày càng trẻ; một số người đã nắm giữ vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị nước sở tại.
Tuy nhiên, Nghị quyết cũng chỉ ra những hạn chế: một bộ phận nhỏ còn định kiến, nhận thức và hành động chưa phù hợp với lợi ích quốc gia - dân tộc, thậm chí có hành động phá hoại mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam và các nước; địa vị pháp lý, đời sống của cộng đồng ở một số nước còn khó khăn; việc phát huy nguồn lực của cộng đồng phục vụ phát triển đất nước chưa tương xứng với tiềm năng; cơ chế phối hợp liên ngành có lúc, có nơi còn thiếu đồng bộ.
Quan điểm chỉ đạo: Người Việt Nam ở nước ngoài là nguồn lực chiến lược
Bộ Chính trị khẳng định, người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia; là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới; đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Công tác người Việt Nam ở nước ngoài có vai trò quan trọng trong triển khai đường lối đối ngoại của Đảng. Đảng, Nhà nước có trách nhiệm chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng và phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn cho người Việt Nam ở nước ngoài.
Đặc biệt, Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu nâng tầm tư duy từ vận động, tập hợp, chăm lo lên thành đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào hành trình hội nhập, xây dựng và phát triển đất nước. Người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận đặc biệt trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, xuất thân, địa vị xã hội. Phát huy điểm tương đồng, mục tiêu chung là ý thức dân tộc, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, khát vọng phát triển, chung sức xây dựng nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm
Nghị quyết đề ra mục tiêu xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có địa vị pháp lý vững chắc, hòa nhập sâu rộng và phát triển ổn định; giữ gìn, lan tỏa truyền thống đoàn kết, bản sắc văn hóa dân tộc, giá trị nhân văn, lịch sử và ngôn ngữ tiếng Việt đến thế hệ trẻ; phát huy vai trò "đại sứ văn hóa, đất nước và con người Việt Nam"; tăng cường vị thế, trách nhiệm, uy tín ở nước sở tại, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao sức mạnh mềm và uy tín quốc gia.
Để đạt được mục tiêu trên, Bộ Chính trị yêu cầu các cấp, các ngành tập trung thực hiện 7 nhóm nhiệm vụ: (1) Tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; (2) Hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo môi trường thuận lợi để đồng bào đóng góp cho quê hương; (3) Xây dựng cộng đồng đoàn kết, phát triển, hướng về đất nước; (4) Phát huy hiệu quả nguồn lực phục vụ phát triển nhanh, bền vững; (5) Gìn giữ tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc; (6) Phát huy vai trò chủ thể trong công tác thông tin tuyên truyền; (7) Kiện toàn tổ chức bộ máy, tăng cường cơ chế phối hợp và nguồn lực.
Tổ chức thực hiện và thay thế Nghị quyết 36
Bộ Chính trị yêu cầu các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương, các ban đảng, đơn vị sự nghiệp của Đảng ở Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết theo chức năng, nhiệm vụ được giao; thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện. Nghị quyết này thay thế Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26/3/2004 và các văn bản chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Toàn văn Nghị quyết số 23-NQ/TW đã được đăng tải công khai.
