Hội nghị đánh giá kết quả sắp xếp bộ máy hệ thống chính trị
Sau một buổi sáng làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ và trách nhiệm, Hội nghị đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra. Các ý kiến phát biểu rất phong phú, sâu sắc, thẳng thắn, cần nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp trong giai đoạn tới.
Chúng ta thống nhất cao và khẳng định: chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết và có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước. Đây là cuộc cải cách có phạm vi rất rộng, rất khó, rất quyết liệt, tác động đến hầu hết các cơ quan, các cán bộ, công chức, người lao động trong hệ thống chính trị, từ Trung ương đến cơ sở. Sau một năm, chúng ta đã đi qua giai đoạn sắp xếp tổ chức ban đầu. Nhiệm vụ tiếp theo là chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới.
5 kết quả nổi bật sau một năm sắp xếp
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu khái quát 5 kết quả lớn. Thứ nhất, bộ máy của hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương đã được sắp xếp, kiện toàn theo hướng tinh gọn hơn, đồng bộ hơn. Nhiều đầu mối, tầng nấc trung gian được cắt giảm, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan từng bước được rà soát, điều chỉnh và làm rõ hơn.
Thứ hai, việc hoàn thiện thể chế pháp luật, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, cải cách thủ tục hành chính và môi trường kinh doanh, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu đã được đẩy mạnh. Thứ ba, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu ổn định, các hoạt động quản lý nhà nước, cung ứng dịch vụ công, giải quyết thủ tục hành chính cơ bản được duy trì liên tục.
Thứ tư, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện có nhiều đổi mới, chú trọng năng lực, trình độ gắn với vị trí việc làm; quản trị gắn với dữ liệu, tiến độ và kết quả công việc. Thứ năm, công tác tuyên truyền, quán triệt, giáo dục chính trị, tư tưởng và vận động tạo đồng thuận xã hội được triển khai khá bài bản, đội ngũ cán bộ nhìn chung tư tưởng ổn định, Nhân dân đồng thuận và ủng hộ chủ trương lớn của Đảng.
7 hạn chế, vướng mắc lớn cần khắc phục
Bên cạnh những kết quả đạt được, Hội nghị đã thống nhất nhận diện một số hạn chế, vướng mắc lớn cần tập trung khắc phục. Thứ nhất, thể chế liên quan đến tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, phân cấp, phân quyền chưa thật sự đồng bộ. Thứ hai, thể chế pháp luật hiện hành còn chưa đồng bộ, thống nhất, nhiều quy định chưa rõ ràng, nhất là trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đất đai, tài nguyên, tài chính, ngân sách.
Thứ ba, năng lực thực thi ở cơ sở, nhất là cấp xã, chưa theo kịp yêu cầu mới. Theo đánh giá, chỉ có 53% cán bộ cấp tỉnh, 30% cán bộ cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Thứ tư, định mức biên chế, tổ chức bộ máy và cơ chế phân bổ nguồn lực còn mang tính bình quân, chưa phản ánh sự khác biệt về quy mô dân số, diện tích, tính chất đô thị, miền núi, biên giới, hải đảo.
Thứ năm, hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng số còn hạn chế; chuyển đổi số còn chậm và chưa đồng bộ. Trung tâm dữ liệu quốc gia mới kết nối 5/12 cơ sở dữ liệu chiến lược và 60/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành; cả nước có 106 triệu thửa đất nhưng chỉ có 23,5 triệu thửa đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Thứ sáu, việc xử lý tài sản công dôi dư, bố trí trụ sở làm việc, chỉnh lý và số hóa hồ sơ, tài liệu lưu trữ còn chậm. Thứ bảy, sau khi không còn cấp huyện, yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát giữa cấp tỉnh với cấp cơ sở đặt ra nhiều vấn đề mới.
10 nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn tới
Từ những kết quả, hạn chế và yêu cầu thực tiễn, Tổng Bí thư đề nghị giai đoạn tới tập trung thực hiện 10 nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế về pháp luật và tổ chức bộ máy, không để tình trạng “luật này thông mà luật kia lại nghẽn”. Thứ hai, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, bảo đảm lãnh đạo toàn diện nhưng không làm thay, không can thiệp hành chính không cần thiết.
Thứ ba, hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp, cấp tỉnh tập trung vai trò chiến lược, cấp xã là tuyến đầu của quản trị công. Thứ tư, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực, khắc phục tình trạng giao việc xuống dưới nhưng không giao đủ điều kiện cần thiết. Thứ năm, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới, coi năng lực thực thi của cấp xã là thước đo kiểm định thành công.
Thứ sáu, nâng cao chất lượng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng số; đẩy mạnh chuyển đổi số, coi dữ liệu là tài sản, là nền tảng của quản trị hiện đại. Thứ bảy, phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong giám sát xã hội. Thứ tám, xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở và hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp. Thứ chín, đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát và phương thức chỉ đạo, điều hành, xây dựng bộ chỉ số theo dõi vận hành mô hình mới. Thứ mười, rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ các lĩnh vực liên ngành theo nguyên tắc một việc một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính.
Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới, cơ chế phân cấp - phân quyền mới phải song hành với trách nhiệm mới, dữ liệu mới phải tạo ra phương thức quản trị mới, và bộ máy mới phải đem lại chất lượng phục vụ mới cho người dân và doanh nghiệp.”
