Theo thông tin từ lãnh đạo Phòng Quản lý môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) trao đổi với báo Thanh Niên vào sáng 8/5, dự kiến từ ngày 1/7 tới, Hà Nội chưa áp dụng lệnh cấm đối với xe máy xăng cá nhân trong vùng phát thải thấp.
Thí điểm vùng phát thải thấp tại Hoàn Kiếm
Trước đó, ngày 7/5, UBND thành phố Hà Nội đã trình HĐND thành phố dự thảo nghị quyết về Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội”. Theo tờ trình, giai đoạn 1 (từ 1/7 đến 31/12) sẽ triển khai thí điểm tại vùng lõi và vùng đệm thuộc quận Hoàn Kiếm.
Vùng đệm bao gồm các tuyến phố: Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật trở vào trong khu phố cổ. Vùng lõi gồm 11 tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ.
Chỉ cấm xe máy công nghệ, chưa cấm xe cá nhân
Thuyết minh đề án do Sở NN-MT Hà Nội phê duyệt nêu rõ, trong vùng lõi sẽ cấm toàn bộ xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải (xe máy công nghệ chạy xăng). Đối với xe máy xăng không kinh doanh, lệnh cấm lưu thông chỉ áp dụng vào khung giờ: từ 18-24 giờ thứ sáu, từ 6-24 giờ thứ bảy và chủ nhật.
Tuy nhiên, trao đổi thêm với báo Thanh Niên, lãnh đạo Phòng Quản lý môi trường cho biết, trong giai đoạn 1 (từ 1/7 đến hết năm 2026), chỉ cấm xe máy công nghệ chạy xăng đi vào vùng phát thải thấp, không cấm xe máy xăng cá nhân. Thay vào đó, giai đoạn này tập trung tuyên truyền, khuyến khích người dân chuyển đổi sang “phương tiện xanh”.
Việc yêu cầu người dân trong khu vực thí điểm đăng ký trực tuyến lộ trình chuyển đổi xe máy xăng nhằm đánh giá nhu cầu, từ đó chuẩn bị nguồn lực hỗ trợ. Vị lãnh đạo nhấn mạnh: “Chỉ cấm tất cả xe máy xăng vào vùng phát thải thấp khi đã đầy đủ các điều kiện cần và đủ”, bao gồm hạ tầng kỹ thuật và phương án giao thông.
Đơn vị đang báo cáo UBND thành phố và sẽ có định hướng truyền thông để cung cấp thông tin chi tiết về vùng phát thải thấp.
Lộ trình mở rộng vùng phát thải thấp
Theo tờ trình của UBND thành phố, giai đoạn 2 (từ 1/1/2027 đến 31/12/2027) sẽ mở rộng thí điểm tại vùng lõi các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, gồm 14 tuyến phố bao quanh: Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn.
Giai đoạn 3 (từ 1/1/2028 đến 31/12/2029) sẽ mở rộng toàn bộ Vành đai 1, gồm 9 phường, được bao quanh bởi các tuyến phố: Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi, Cầu Giấy.
Dự kiến ngày 11/5, tại kỳ họp chuyên đề, HĐND thành phố Hà Nội sẽ xem xét, cho ý kiến về dự thảo nghị quyết thông qua đề án.
Kiến nghị chính sách hỗ trợ chuyển đổi xe máy xăng sang xe điện
Theo số liệu khảo sát của Ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội, tổng số xe máy tại 9 phường trong Vành đai 1 rất lớn, dao động từ 1.700 đến 85.000 xe mỗi phường, trong đó phường Hoàn Kiếm có số lượng cao nhất khoảng 89.000 xe.
Xét theo cơ cấu nhiên liệu, xe máy xăng chiếm tỷ trọng áp đảo, phổ biến 94-97% tổng số phương tiện. Xe máy điện chỉ xuất hiện với số lượng hạn chế, khoảng 1.000-3.500 xe/phường (tương ứng 3-6%).
Ban Đô thị cho rằng, nguyên nhân xe máy xăng chiếm ưu thế là do thiếu chính sách tài chính đủ mạnh, hạ tầng trạm sạc chưa đồng bộ, giá điện và khung giá sạc chưa có ưu đãi riêng cho giao thông xanh.
Từ đó, Ban Đô thị kiến nghị UBND thành phố sớm ban hành chính sách hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế phí đăng ký, cấp biển số cho phương tiện xanh; đồng thời đẩy nhanh hoàn thiện đề án vùng phát thải thấp, xây dựng lộ trình chuyển đổi phương tiện rõ ràng, minh bạch để tạo sự đồng thuận từ người dân và doanh nghiệp.
