Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang xây dựng cơ chế chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công hàng tháng, nhằm công khai kết quả và thúc đẩy trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương. Đây là một trong những giải pháp mới để cải thiện tình hình giải ngân vốn đầu tư công, vốn đang gặp nhiều khó khăn trong thời gian qua.
Cơ chế chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công
Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương, cơ chế chấm điểm sẽ dựa trên các tiêu chí như tỷ lệ giải ngân so với kế hoạch, tiến độ thực hiện dự án, và việc xử lý các vướng mắc. Kết quả chấm điểm sẽ được công bố công khai hàng tháng trên Cổng thông tin điện tử của Bộ, tạo áp lực lên các đơn vị chậm giải ngân.
“Việc chấm điểm không chỉ là đánh giá mà còn là công cụ để người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mình trong việc thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công”, ông Trần Quốc Phương nhấn mạnh.
Thực trạng giải ngân vốn đầu tư công
Tính đến hết tháng 6 năm 2024, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công cả nước mới đạt khoảng 29% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Nhiều dự án trọng điểm quốc gia như đường cao tốc Bắc-Nam phía Đông, các dự án hạ tầng giao thông lớn vẫn chậm tiến độ do vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, và năng lực nhà thầu.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, nguyên nhân chính dẫn đến giải ngân chậm là do sự thiếu quyết liệt của người đứng đầu, đặc biệt trong việc xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh. Nhiều dự án đã được phê duyệt nhưng chưa triển khai thi công, hoặc giải ngân chỉ đạt dưới 10% kế hoạch.
Giải pháp nâng cao hiệu quả giải ngân
Bên cạnh cơ chế chấm điểm, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát, đẩy nhanh tiến độ các dự án, đặc biệt là các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài. Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá giải ngân trực tuyến, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư công.
Ngoài ra, việc xử lý nghiêm các trường hợp cố tình chậm giải ngân, gây lãng phí nguồn lực cũng được đẩy mạnh. Trong 6 tháng đầu năm, đã có một số lãnh đạo địa phương bị kỷ luật do chậm giải ngân vốn đầu tư công theo chỉ đạo của Thủ tướng.
Tác động đến nền kinh tế
Giải ngân vốn đầu tư công là một trong những động lực tăng trưởng kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn. Theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, mỗi 1% tăng tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công có thể đóng góp 0,06 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP. Do đó, việc thúc đẩy giải ngân không chỉ giúp hoàn thiện hạ tầng mà còn hỗ trợ phục hồi kinh tế.
Chuyên gia kinh tế PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, cơ chế chấm điểm giải ngân là bước tiến quan trọng trong quản lý đầu tư công, tạo sự minh bạch và trách nhiệm rõ ràng. Tuy nhiên, để hiệu quả, cần có chế tài xử lý mạnh mẽ đối với các đơn vị xếp hạng thấp, đồng thời khen thưởng kịp thời các đơn vị làm tốt.
