Theo Ban Chỉ đạo về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tỉnh Vĩnh Long, địa phương có bờ biển dài khoảng 130km, ngư trường rộng lớn với nguồn lợi thủy, hải sản đa dạng và giá trị kinh tế cao. Công tác phối hợp giữa các lực lượng chức năng và các tỉnh, thành ven biển đã được tăng cường nhằm siết chặt quản lý đội tàu cá, thường xuyên cập nhật dữ liệu trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia.
Toàn tỉnh hiện có 4.574 tàu cá, thu hút hơn 22.000 thuyền viên, lao động nghề cá. Đáng chú ý, 100% tàu cá đủ điều kiện hoạt động đã được cấp giấy phép khai thác hải sản theo quy định. Với các tàu cá thuộc diện bắt buộc, tỉnh đã hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho 2.239 tàu và cập nhật đầy đủ cơ sở dữ liệu nghề cá trên hệ thống quản lý.
Giám sát hành trình 24/24 giờ
Tỉnh đang duy trì trực ban giám sát hành trình tàu cá 24/24 giờ và ứng dụng hệ thống cảnh báo tự động để kịp thời phát hiện, thông báo khi tàu cá mất kết nối hoặc hoạt động gần ranh giới trên biển. Nhờ những giải pháp này, từ năm 2025 đến nay, Vĩnh Long không ghi nhận trường hợp tàu cá nào vi phạm vùng biển nước ngoài.
Thượng tá Nguyễn Minh Thụ, Phó trưởng Phòng An ninh kinh tế, Công an tỉnh Vĩnh Long, cho biết nhiều năm qua, công an tỉnh đã phối hợp tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của chủ tàu, thuyền trưởng và thuyền viên. Đồng thời, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động khai thác hải sản, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm.
Cụ thể, từ đầu năm 2026 đến nay, công an tỉnh phối hợp các cơ quan chức năng kiểm tra 8 xã, phường ven biển có đông tàu cá hoạt động. Qua đó, lực lượng chức năng đã nhắc nhở, vận động các chủ tàu không đủ điều kiện xuất bến cam kết không tham gia khai thác hải sản. Kết quả rà soát, 258 tàu cá quá hạn đăng kiểm, thiếu giấy phép khai thác hải sản đã được gắn biển cảnh báo và kiên quyết không cho xuất bến.
Các cảng cá trọng điểm trong kiểm soát IUU
Trên địa bàn tỉnh hiện có các cảng cá Bình Đại, Ba Tri, Thạnh Phú, Định An và Láng Chim. Những cảng này không chỉ là nơi tàu thuyền ra, vào, bốc dỡ và tiêu thụ sản phẩm khai thác mà còn đóng vai trò là khu vực kiểm soát trọng điểm trong phòng, chống khai thác IUU.
Trong đó, cảng cá Định An ở xã Đại An được xem là trung tâm đầu mối thu mua, trung chuyển thủy, hải sản đến nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Cảng có sức chứa khoảng 300 tàu, tiếp nhận tàu có chiều dài tối đa từ 15m trở lên. Vào mùa vụ khai thác, mỗi ngày có hàng chục tàu cá từ An Giang, Cà Mau, Thành phố Hồ Chí Minh cập cảng.
Ban Quản lý cảng cá Định An cũng chủ động phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh, Công an tỉnh và chính quyền địa phương thường xuyên theo dõi, giám sát tàu cá, cập nhật hồ sơ, giấy phép khai thác, đăng kiểm. Các hành vi tàu cá mất kết nối với hệ thống giám sát trên biển đều bị xử lý kiên quyết. Hằng ngày, việc theo dõi và nhập dữ liệu sản lượng bốc dỡ thủy sản qua cảng được thực hiện trên phần mềm Googlesheet và Vnfishbase theo đúng quy định.
Địa phương vào cuộc quyết liệt
Chủ tịch UBND xã Đại An, ông Ngô Quốc Thạnh, cho biết địa phương hiện có 133 phương tiện tàu cá đánh bắt xa bờ và ven bờ. Xã đã huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng, triển khai chính sách hỗ trợ phát triển nghề cá, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức lắp đặt, kiểm tra kỹ thuật, bàn giao và hướng dẫn quản lý hệ thống thiết bị kiểm soát tàu cá. Điều này giúp tăng cường quản lý, đặc biệt với các phương tiện chưa đủ điều kiện hoạt động, góp phần phòng ngừa vi phạm.
Ngư dân Dương Nhật Trung ở ấp Định An, xã Đại An chia sẻ: "Gia đình tôi có hai tàu cá, công suất 380 CV/tàu khai thác hải sản xa bờ, ngư trường tại các vùng biển thuộc tỉnh Cà Mau, Thành phố Hồ Chí Minh. Cứ sau 15 ngày ra khơi, tàu cá của gia đình cập bến Cảng cá Định An để bán hải sản, chuẩn bị thực phẩm, nhiên liệu, khi thời tiết thuận lợi thì tiếp tục vươn khơi, bám biển".
Ngoài công tác tuyên truyền, xã Đại An còn phối hợp với đội ngũ y, bác sĩ thuộc Hải quân Vùng 2 thường xuyên tổ chức khám bệnh, tư vấn và hướng dẫn ngư dân bảo vệ sức khỏe trong quá trình khai thác hải sản. Những hoạt động này giúp ngư dân phấn khởi, tin tưởng vào cấp ủy, chính quyền địa phương, yên tâm vươn khơi, bám biển, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Định hướng thời gian tới
Ông Nguyễn Quỳnh Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết để tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác chống khai thác IUU, các sở, ngành, địa phương sẽ thực hiện nghiêm chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ, tập trung khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu. Trọng tâm là quản lý chặt các đội tàu cá, cập nhật dữ liệu nghề cá, tăng cường truy xuất nguồn gốc thủy, hải sản và thực hiện các chính sách liên quan.
Các lực lượng chức năng của tỉnh sẽ phối hợp với địa phương tiếp tục kiểm soát chặt chẽ hoạt động tàu cá trên biển, quản lý các tàu không đủ điều kiện hoạt động, tăng cường tuần tra, giám sát và xử lý kịp thời vi phạm. Đồng thời, đẩy mạnh khai thác theo đúng quy định, nâng cao giá trị thủy, hải sản trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần phát triển kinh tế biển và xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc trên vùng biển.
