Hai thông tư của Bộ GD-ĐT về liên thông đào tạo và ứng dụng công nghệ trong giáo dục cùng chính thức có hiệu lực từ ngày 15.8, trong khi quy chế tổ chức và hoạt động của trường đại học được áp dụng từ 22.8; quy chế đối với trường phổ thông tư thục bắt đầu từ 8.8.
Công nhận kết quả học tập khi liên thông
Theo Thông tư 52, quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học, thủ trưởng cơ sở giáo dục có trách nhiệm công nhận kết quả học tập đã tích lũy của người học nếu đáp ứng chuẩn đầu ra tương đương của chương trình đào tạo hoặc trình độ mà người học theo học. Quy định không yêu cầu người học học lại các nội dung đã được công nhận, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác và để bảo đảm khối lượng học tập tối thiểu tại cơ sở cấp bằng.
Thông tư cũng cho phép các cơ sở giáo dục ký thỏa thuận công nhận lẫn nhau về kết quả học tập, tín chỉ, học phần, môn học, mô-đun hoặc chứng chỉ giáo dục đại học, trên cơ sở bảo đảm chuẩn đầu ra, chất lượng đào tạo và trách nhiệm giải trình. Việc công nhận phải dựa trên dữ liệu học tập có thể xác thực, đầy đủ, chính xác, có khả năng truy xuất và chia sẻ giữa các cơ sở giáo dục. Hồ sơ, dữ liệu liên quan phải được lưu trữ, công khai theo quy định và sẵn sàng phục vụ thanh tra, kiểm tra, kiểm định chất lượng và hậu kiểm.
Quy chế trường đại học phải công khai trong 1 ngày làm việc
Thông tư 58, có hiệu lực từ 22.8, hướng dẫn về quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học. Văn bản áp dụng cho các trường đại học, trừ cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và cơ sở giáo dục đại học thành lập theo điều ước quốc tế. Quy chế phải bảo đảm công khai, minh bạch, dân chủ, đồng thời thể hiện vai trò lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam trong cơ sở giáo dục đại học công lập.
Trước khi ban hành, quy chế phải được lấy ý kiến rộng rãi, công khai của viên chức, người lao động và đại diện người học. Với trường công lập, quy chế được ban hành sau khi có sự đồng ý của cấp ủy Đảng trong trường. Với trường tư thục, quy chế được ban hành sau khi nhà đầu tư và hội đồng trường thông qua. Nếu có ý kiến khác nhau, nội dung thuộc thẩm quyền, trách nhiệm, quyền hạn của hội đồng trường sẽ thực hiện theo ý kiến của hội đồng trường; các nội dung khác theo ý kiến nhà đầu tư và phải phù hợp với quy định pháp luật.
Sau khi ban hành, quy chế phải được công khai cho toàn thể viên chức, người lao động, người học và đăng tải trên cổng thông tin điện tử của trường chậm nhất 1 ngày làm việc. Nội dung quy chế cần xác định rõ đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp chịu trách nhiệm trong tổ chức triển khai đào tạo, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, hợp tác và đầu tư, bảo đảm chất lượng, hỗ trợ người học, truyền thông và các hoạt động khác. Quy chế cũng phải nêu rõ chế độ làm việc, nguyên tắc, thẩm quyền, trách nhiệm, nội dung, quy trình đánh giá đối với từng đơn vị và cá nhân. Với trường đại học thành viên của đại học quốc gia, đại học vùng, nội dung quy chế phải thống nhất và phù hợp với quy chế của đại học quốc gia, đại học vùng.
Học phí trường phổ thông tư thục phải công khai trước khi tuyển sinh
Từ 8.8, quy chế tổ chức và hoạt động của trường tiểu học, trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học loại hình tư thục do Bộ GD-ĐT ban hành chính thức có hiệu lực. Theo đó, việc thu học phí, lộ trình điều chỉnh học phí cùng các khoản thu dịch vụ giáo dục phải được công khai theo quy định pháp luật trước khi tuyển sinh hoặc trước khi bắt đầu năm học.
Quy định cũng nêu rõ, việc điều chỉnh học phí và các khoản thu dịch vụ giáo dục trong năm học, nếu có, chỉ được thực hiện theo hợp đồng dịch vụ giáo dục và các thỏa thuận hợp pháp với người học hoặc cha mẹ, người đại diện hợp pháp của học sinh. Điều này có nghĩa nhà trường không thể tự ý tăng học phí giữa năm khi chưa có thỏa thuận với gia đình người học.
Sáu hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số
Thông tư 49 của Bộ GD-ĐT về ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, có hiệu lực từ 15.8, đã liệt kê sáu hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số.
- Sử dụng công nghệ, bao gồm trí tuệ nhân tạo, để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu khoa học.
- Sao chép, đạo văn, sử dụng trái phép tài liệu, dữ liệu, học liệu số hoặc kết quả nghiên cứu.
- Giả mạo, làm sai lệch dữ liệu, kết quả nghiên cứu hoặc thông tin học tập.
- Nhờ người khác thực hiện hoặc thực hiện thay các nhiệm vụ học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu.
- Không công bố hoặc công bố không đầy đủ việc sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo khi có yêu cầu theo quy định nội bộ của cơ sở giáo dục và pháp luật của Nhà nước.
- Các hành vi khác vi phạm quy định về liêm chính học thuật theo quy định của pháp luật và quy chế của cơ sở giáo dục.
Các quy định nêu trên sẽ tác động trực tiếp đến thí sinh, sinh viên, học sinh trường tư thục, giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục trong giai đoạn tới, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho việc liên thông đào tạo, quản trị đại học và chuyển đổi số trong giáo dục.
