Nghị quyết số 20-NQ/TW được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ban hành sau Hội nghị lần thứ ba, đặt mục tiêu xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Văn kiện nhấn mạnh bối cảnh quốc tế và trong nước cùng vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của biển và đại dương đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hiện thực hóa mục tiêu này. Biển, đảo Việt Nam được khẳng định gắn liền với chủ quyền, không gian sinh tồn và sự phát triển của đất nước. Đây không chỉ là chiến lược phát triển lâu dài mà còn là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị.
Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết đã được tổ chức; Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát biểu chỉ đạo tại hội nghị này.
Mục tiêu đến năm 2030
Theo Nghị quyết, đến năm 2030, Việt Nam sẽ hình thành hệ thống quản trị biển quốc gia hiện đại, thống nhất và đồng bộ. Kinh tế biển phát triển theo hướng hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao. Tổng GRDP của các tỉnh, thành phố ven biển dự kiến đóng góp hơn 70% GDP cả nước. Thu nhập bình quân đầu người tại khu vực này phấn đấu cao hơn 1,2-1,3 lần mức bình quân chung. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân của các địa phương ven biển đặt mục tiêu hơn 11%/năm. Đồng thời, cả nước sẽ hình thành 3 khu kinh tế đặc biệt và chỉ số phát triển con người (HDI) sẽ vượt mức trung bình của cả nước.
Tầm nhìn đến năm 2045
Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu trở thành quốc gia biển mạnh, giàu từ biển và phát triển bền vững từ biển. Nền quản trị biển khi đó sẽ hiện đại, khoa học, cùng với khoa học công nghệ biển tiên tiến.
Chín nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm
Nghị quyết nêu rõ chín nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu để đạt được các mục tiêu trên. Trước hết, cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đổi mới mạnh mẽ nhận thức, tư duy và tầm nhìn về phát triển quốc gia biển mạnh, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền và thông tin đối ngoại về biển, đảo. Thứ hai, chuyển mạnh từ tư duy khai thác tài nguyên đơn thuần sang phát triển toàn diện không gian biển quốc gia; từ quản lý theo ngành sang mô hình quản trị hiện đại, tổng hợp dựa trên dữ liệu số và quy hoạch không gian biển.
Hệ thống pháp luật về biển, hải đảo và các lĩnh vực liên quan cần được khẩn trương rà soát, hoàn thiện. Cơ chế huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực sẽ được xây dựng để phục vụ phát triển quốc gia biển mạnh. Nghị quyết cũng yêu cầu hình thành các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước và tư nhân quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh quốc tế trong các ngành, lĩnh vực biển trọng điểm.
Việc đầu tư cho nghiên cứu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về biển sẽ được tăng cường. Các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh và các lĩnh vực biển mới cần được đột phá phát triển, hình thành hệ sinh thái kinh tế biển hiện đại. Hạ tầng biển sẽ được phát triển đồng bộ để mở rộng không gian phát triển quốc gia, tạo ra các trung tâm kinh tế biển mạnh, các cực tăng trưởng, hành lang và vùng động lực có sức cạnh tranh cao, gắn kết chặt chẽ với mạng lưới đô thị quốc gia.
Bảo vệ đa dạng sinh học, hệ sinh thái biển, đảo và vùng ven biển là yêu cầu quan trọng, gắn với cải thiện sinh kế bền vững cho người dân và phát triển kinh tế biển xanh. Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng, nâng cao năng lực phòng chống thiên tai và giảm thiểu rủi ro.
Bên cạnh đó, cần xây dựng văn hóa biển, nâng cao đời sống người dân và phát huy sức mạnh cộng đồng cư dân biển trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, di sản biển, đảo sẽ góp phần xây dựng bản sắc văn hóa biển Việt Nam. Các chính sách an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững cần được đẩy mạnh, đặc biệt tại các hải đảo xa bờ và vùng khó khăn.
Cuối cùng, Nghị quyết yêu cầu chủ động, nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế, công tác đối ngoại và thông tin đối ngoại về biển, đảo. Việt Nam kiên trì giải quyết các vấn đề phát sinh trên biển bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.
