Quảng Trị quyết liệt chống khai thác IUU, hướng tới gỡ 'thẻ vàng' của EC
Cùng với các địa phương ven biển trên cả nước, tỉnh Quảng Trị đang nỗ lực triển khai quyết liệt các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Mục tiêu chính là tháo gỡ cảnh báo "thẻ vàng" từ Ủy ban châu Âu (EC), thông qua việc quản lý chặt chẽ tàu cá và nâng cao nhận thức pháp luật cho ngư dân.
Ngư dân chấp hành nghiêm quy định
Tại khu bến cảng tàu thuyền Nam Cửa Việt, hàng chục tàu cá công suất lớn đang neo đậu, chuẩn bị cho những chuyến ra khơi dài ngày. Ngư dân Bùi Đình Chiến, ở xã Cửa Việt, sở hữu đội tàu ba chiếc với công suất từ 800-900 CV/chiếc, chuyên làm nghề lưới rê bùng nhùng, chụp mực và lồng bẫy mực lá. Các tàu đều được trang bị đầy đủ thiết bị tiên tiến như máy định vị vệ tinh, máy dò cá bằng sóng siêu âm và hệ thống thông tin liên lạc.
Trước khi xuất bến, tàu cá của ông Chiến đã hoàn tất các thủ tục từ đăng ký thuyền viên đến kẹp chì niêm phong thiết bị giám sát hành trình. "Máy giám sát hành trình của chúng tôi luôn hoạt động 24/24 giờ, dù ở đất liền hay ngoài khơi. Chúng tôi cũng ghi chép sản lượng và nhật ký khai thác đầy đủ theo quy định", ông Chiến khẳng định.
Ngư dân Hoàng Văn Thụ, với hơn 20 năm kinh nghiệm đánh bắt, cho biết cán bộ Biên phòng và chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức tuyên truyền về chống khai thác IUU qua các buổi họp và nhóm Zalo. "Nhờ đó, anh em bạn thuyền nắm rõ quy định, nhắc nhở nhau đánh bắt đúng ngư trường, không xâm phạm vùng biển nước ngoài", ông Thụ chia sẻ.
Tăng cường kiểm soát từ bến cảng
Các lực lượng chức năng tại Quảng Trị đang tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác ngay từ bến cảng. Ông Trần Thiện Nhân, Trưởng Cảng cá Cửa Việt, cho biết trung bình mỗi năm có khoảng 2.600 lượt tàu cá cập và rời cảng. Cảng cá thực hiện kiểm tra nhật ký khai thác, giám sát sản lượng và chứng thực tàu cá theo quy định.
Đặc biệt, cảng đã hỗ trợ ngư dân đăng ký rời cảng, cập cảng trên phần mềm truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT với hơn 9.200 lượt tàu cá. Phần mềm này giúp khai báo nhanh chóng, chính xác, giảm sai sót và hỗ trợ quản lý đội tàu hiệu quả, minh bạch hóa nguồn gốc hải sản.
Quản lý chặt chẽ tàu thuyền
Trên địa bàn Đồn Biên phòng Triệu Vân, hiện có 147 tàu cá hoạt động khai thác thủy sản, trong đó 11 tàu phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Trung tá Nguyễn Xuân Thế, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng, cho biết trong năm 2025, đơn vị đã tổ chức hàng trăm lượt tuần tra và xử lý 17 vụ vi phạm trong lĩnh vực khai thác thủy sản, với tổng số tiền xử phạt 165 triệu đồng.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến thời điểm này, tỉnh Quảng Trị đã chuẩn bị kỹ lưỡng để đón đoàn thanh tra của EC. Hiện có 4.640 tàu cá từ 6m trở lên được đăng ký, và danh sách tàu cá không đủ điều kiện hoạt động đã được cập nhật kịp thời để giám sát.
Kết quả và thách thức
Trong hai tháng đầu năm 2026, Quảng Trị đã giám sát được 4.805 tấn hải sản, đạt 31,7% sản lượng khai thác biển, cao hơn nhiều so với năm 2025. Công tác xuất, nhập cảng trên phần mềm eCDT được thực hiện nghiêm túc, đặc biệt nhóm tàu từ 15m trở lên đạt 100%. Từ năm 2024 đến nay, tỉnh không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ.
Tuy nhiên, công tác chống khai thác IUU vẫn còn một số vấn đề tồn tại:
- Tàu cá không đủ điều kiện hoạt động vẫn tồn tại trong quản lý.
- Tàu cá thực tế không còn nhưng chưa được xóa đăng ký.
- Tỷ lệ giám sát sản lượng khai thác còn thấp, đặc biệt với tàu cá nhỏ dưới 12m.
Định hướng tương lai
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo yêu cầu các đơn vị, địa phương tiếp tục tăng cường tuyên truyền và quản lý tàu cá. Ông nhấn mạnh: "Việc tuân thủ pháp luật cần được thực hiện quyết liệt, thường xuyên và có trách nhiệm, hướng tới mục tiêu sớm gỡ bỏ 'thẻ vàng', xây dựng nghề cá phát triển bền vững".
Công tác chống khai thác IUU tại Quảng Trị đang chuyển dần từ "chiến dịch" sang nền nếp thường xuyên. Việc khắc phục những bất cập còn lại và duy trì kỷ cương trong khai thác sẽ là yếu tố quyết định để nghề cá địa phương phát triển ổn định, đúng quy định trong thời gian tới.
