Hành trình đặc biệt cuối năm ra Trường Sa: Chuyến tàu sớm tránh gió mùa Đông Bắc
Đã nhiều lần đến Trường Sa vào dịp cuối năm, nhưng đây là lần hiếm hoi chuyến tàu ra biển lại xuất phát vào buổi sáng sớm. Lý do được đưa ra rất rõ ràng: "Đi sớm để tránh gió mùa Đông Bắc đang tràn về". Sự thay đổi này phản ánh tính chất đặc thù và khắc nghiệt của hành trình đến với quần đảo thiêng liêng của Tổ quốc trong những ngày cuối năm.
Hai mùa đi Trường Sa và chuyến công tác đặc biệt
Thông thường, mỗi năm có hai mùa đi Trường Sa được phân định rõ ràng. Mùa "đi đoàn" dành cho các cơ quan dân chính Đảng, địa phương và doanh nghiệp thường diễn ra từ cuối tháng 3 đến tháng 6 dương lịch. Đây là thời điểm biển lặng sóng yên, thuận lợi cho việc đi lại, với số lượng đoàn thăm Trường Sa có thể lên đến vài chục chuyến chỉ trong vòng 2-3 tháng. Các chuyến đi này thường kéo dài khoảng một tuần, tập trung vào hoạt động thăm thú và giao lưu.
Ngược lại, mùa đi Trường Sa cuối năm lại mang tính chất hoàn toàn khác biệt. Đây là thời điểm vất vả và gian nan nhất, chủ yếu phục vụ công tác cấp hàng Tết và thay - thu quân đợt 2 cho bộ đội đảo. Chính vì vậy, chỉ có lực lượng báo chí được tham gia vào các chuyến đi này.
Đoàn phóng viên được lựa chọn kỹ lưỡng
Những năm trước đây, số lượng phóng viên đi Trường Sa dịp cuối năm thường rất đông, có khi lên đến hàng trăm người từ đủ các đơn vị báo chí Trung ương đến địa phương. Tuy nhiên, chuyến đi cuối năm 2025 đầu 2026 này lại có sự thay đổi đáng kể. Số lượng phóng viên được hạn chế tối đa, chỉ khoảng 20 người đến từ các cơ quan chủ chốt như:
- Đài Truyền hình Việt Nam (VTV)
- Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV)
- Báo Quốc phòng Việt Nam
- Báo Thanh Niên
- Báo Nhân dân
- Các cơ quan công an
- Báo - Đài truyền hình Khánh Hòa (địa phương duy nhất)
Sau khi danh sách được Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam phê duyệt và chuyển xuống Quân chủng Hải quân, các phóng viên được đưa vào nhóm Zalo để nhận thông báo chi tiết về thời gian, địa điểm, lịch trình và những lưu ý quan trọng cho chuyến đi.
Những quy định nghiêm ngặt và sự chuẩn bị kỹ càng
Từ Thành phố Hồ Chí Minh, đoàn phóng viên bay ra Cam Ranh và được xe của Vùng 4 Hải quân đón ngay tại sân bay, đưa vào căn cứ quân sự Cam Ranh. Điều đáng chú ý là đoàn được bố trí ở nhà khách Lữ đoàn 146 thay vì khách sạn Trường Sa như trước đây - một sự thay đổi thể hiện tính chất đặc biệt của chuyến công tác này.
Buổi sáng đầu tiên, tất cả thành viên đoàn phải trải qua kiểm tra sức khỏe tại bệnh xá Lữ đoàn 146. Mỗi người phải khai báo đầy đủ các loại bệnh tật, chỉ những ai đủ điều kiện sức khỏe mới được chính thức tham gia hành trình ra biển.
Buổi chiều cùng ngày, cuộc họp phổ biến quy định được tổ chức tại hội trường Lữ đoàn 146 dưới sự chủ trì của Đại tá Nguyễn Hữu Minh, Phó chính ủy Vùng 4 Hải quân. Điểm nhấn quan trọng nhất trong cuộc họp là quy định "Tuyệt đối không ghi hình các công trình xây dựng, hầm hào công sự trên các đảo Trường Sa". Đại tá Minh nhấn mạnh: "Vài năm nữa các đồng chí ra lại, sẽ thấy Trường Sa thay đổi rất lớn, rất nhiều".
Bối cảnh phát triển đặc khu Trường Sa
Chuyến công tác này diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi Nghị quyết số 09-NQ/TW (28.01.2022) của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định rõ mục tiêu: "Đẩy mạnh xây dựng và phát triển huyện đảo Trường Sa (nay là đặc khu Trường Sa) trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước; là pháo đài vững chắc bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc".
Nghị quyết cũng nêu rõ việc bố trí lồng ghép các nguồn lực để đầu tư xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, ưu tiên xây dựng các công trình quốc phòng, an ninh tuyến biển đảo, đồng thời tổ chức thực hiện các hoạt động hỗ trợ dân sự, du lịch biển đảo và phát triển ngư nghiệp.
Hiện trạng chủ quyền tại quần đảo Trường Sa
Quần đảo Trường Sa hiện có sự hiện diện của lực lượng 4 nước 5 bên, với yêu sách chủ quyền từ 5 nước 6 bên:
- Trung Quốc: Chiếm đóng trái phép 7 bãi đá (Chữ Thập, Châu Viên, Gạc Ma, Xu Bi, Tư Nghĩa, Ga Ven, Vành Khăn)
- Đài Loan: Chiếm đóng đảo Ba Bình từ năm 1956
- Philippines: Chiếm đóng 9 đảo và bãi đá
- Malaysia: Chiếm đóng 7 đảo và bãi đá
- Brunei: Không có đảo nào nhưng vẫn yêu sách chủ quyền
Việt Nam hiện đang thực thi chủ quyền và quản lý 21 đảo thuộc quần đảo Trường Sa, bao gồm: Trường Sa, Trường Sa Đông, An Bang, Sinh Tồn Đông, Phan Vinh, Song Tử Tây, Nam Yết, Sinh Tồn, Sơn Ca, Đá Nam, Đá Lớn, Đá Lát, Đá Đông, Đá Tây, Đá Thị, Thuyền Chài, Cô Lin, Len Đao, Tiên Nữ, Núi Le, Tốc Tan.
Các đảo của Việt Nam ngày càng được củng cố và phát triển về cơ sở vật chất, đời sống kinh tế - xã hội, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đặc khu Trường Sa thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước, đồng thời là pháo đài vững chắc bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
