Y Học Cổ Truyền Được Định Hướng Phát Triển Mạnh Mẽ Trong Giai Đoạn Mới
Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã khẳng định, việc đẩy mạnh phát triển y học cổ truyền trong thời kỳ hiện nay chính là "đòn bẩy" quan trọng để đưa lĩnh vực này song hành với y học hiện đại trong công tác khám, chữa bệnh cho nhân dân. Đây không chỉ là một chủ trương mà còn là bước ngoặt trong tư duy phát triển, chuyển từ bảo tồn thuần túy sang kết hợp hài hòa giữa bảo tồn, phát triển, ứng dụng và hội nhập.
Những Thành Tựu Đáng Ghi Nhận Của Y Học Cổ Truyền
Thời gian qua, y học cổ truyền tại Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ đáng kể. Hệ thống khám, chữa bệnh được đầu tư đồng bộ từ tuyến Trung ương đến cơ sở, với sự xuất hiện của nhiều phương pháp điều trị hiệu quả như châm cứu, phục hồi chức năng sau tai biến, chấn thương, dưỡng sinh, cùng hàng loạt bài thuốc cổ phương đã chứng minh giá trị thực tiễn. Đặc biệt, nhiều bệnh viện y học cổ truyền đã chủ động kết hợp chặt chẽ với y học hiện đại trong quy trình chẩn đoán và điều trị, mang lại hiệu quả cao và giảm thiểu tác dụng phụ cho người bệnh.
Theo báo cáo từ Bộ Y tế, mạng lưới cơ sở khám, chữa bệnh y học cổ truyền tiếp tục được củng cố vững chắc:
- Toàn quốc có 65 bệnh viện y học cổ truyền công lập, bao gồm 5 bệnh viện tuyến Trung ương và 60 bệnh viện tuyến tỉnh.
- Gần 90% bệnh viện y học hiện đại có khoa hoặc tổ y học cổ truyền.
- 83,2% số xã triển khai khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền.
Ở khu vực ngoài công lập, cả nước ghi nhận 8 bệnh viện y học cổ truyền tư nhân và 6.028 phòng chẩn trị, phòng khám chuyên khoa, cùng 471 phòng chẩn trị sử dụng phương pháp, bài thuốc gia truyền và 3.084 loại hình hành nghề khác. Số lượt người bệnh sử dụng dịch vụ y học cổ truyền chiếm khoảng 11,1% ở tuyến tỉnh và 24,4% ở tuyến xã, trong khi tỷ lệ điều trị nội trú và ngoại trú kết hợp đạt mức đáng khích lệ.
Thách Thức Và Giải Pháp Cho Tương Lai
Tuy nhiên, nhìn một cách toàn diện, y học cổ truyền vẫn chưa phát huy hết tiềm năng vốn có. Thực tế cho thấy, việc đầu tư còn dàn trải, thiếu trọng tâm; nhiều phương pháp và bài thuốc quý chưa được nghiên cứu bài bản; cơ chế chính sách chưa thật sự tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển tương xứng. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Lê Tuấn, Chủ tịch Hội Quân dân y Việt Nam, nhận định rằng trong bối cảnh y học hiện đại phát triển nhanh, người bệnh thường ưu tiên phương pháp hiện đại, dù y học cổ truyền có hiệu quả với một số bệnh. Nhiều bài thuốc tiềm năng chưa được khai thác triệt để, chất lượng vị thuốc không đồng đều, và một số nghiên cứu chưa tuân thủ nguyên tắc khoa học, dẫn đến kết quả chưa được công nhận rộng rãi.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, đầu tư cho y học cổ truyền không phải là đầu tư song song, mà nhằm tối ưu hóa hiệu quả chung của cả hệ thống y tế. Chỉ thị 25/CT-TTg xác định rõ việc đổi mới tư duy, với trọng tâm là rà soát và hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với đặc thù của y học cổ truyền. Một trong những điểm nhấn quan trọng là nghiên cứu mở rộng phạm vi thanh toán bảo hiểm y tế đối với thuốc cổ truyền, dược liệu và dịch vụ khám chữa bệnh, giúp bảo đảm quyền lợi người bệnh và thúc đẩy sự phát triển bền vững, bình đẳng với y học hiện đại.
Định Hướng Và Mục Tiêu Đến Năm 2030
Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra các mục tiêu cụ thể:
- Đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ có bệnh viện đa khoa y học cổ truyền hoặc kết hợp phục hồi chức năng.
- 95% bệnh viện đa khoa và chuyên khoa sẽ có giường bệnh hoặc khoa y, dược học cổ truyền.
- 100% trạm y tế xã, phường, thị trấn sẽ triển khai tư vấn sử dụng y, dược cổ truyền hoặc tổ chức khám, chữa bệnh.
Hiện nay, Bộ Y tế đang tích cực ban hành các bộ mã dùng chung thuật ngữ y học cổ truyền để chuẩn hóa dữ liệu, hỗ trợ triển khai bệnh án điện tử và liên thông khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Đồng thời, tập trung xây dựng hướng dẫn chẩn đoán, phác đồ điều trị kết hợp, đặc biệt với các phương pháp không dùng thuốc, nhằm đảm bảo y học cổ truyền "đi cùng" chứ không "đi sau" y học hiện đại. Những nỗ lực này hướng đến việc khẳng định vai trò quan trọng của y học cổ truyền trong hệ thống y tế và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng một cách toàn diện.
