Một nữ bệnh nhân là chị L.T.Đ. (53 tuổi, trú tại Hà Nội) làm phụ hồ tại một công trường xây dựng đã gặp tai nạn lao động nghiêm trọng. Theo người nhà, vụ việc xảy ra vào khoảng 17h30, cuối giờ làm việc buổi chiều. Trong lúc dọn dẹp máy trộn bê tông, do sơ suất, găng tay trái của chị bị dây curoa cuốn chặt, kéo cả bàn tay vào máy.
Tai nạn khiến ngón III (ngón giữa) tay trái gần như đứt rời, lộ đầu xương và tổn thương mô mềm nghiêm trọng. Ngay sau đó, bệnh nhân được đồng nghiệp đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tình trạng nguy kịch khi nhập viện
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Dương Mạnh Chiến, phụ trách Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo nhưng tổn thương ngón tay rất phức tạp. Ngón III bị đứt gần hết chu vi ngang khớp liên đốt gần, tổn thương mạch máu hai bên, chỉ còn dính lại một vạt da nhỏ khoảng 0,5cm.
Bác sĩ Chiến mô tả: "Hình ảnh đầu ngón tay xẹp lại, trắng nhợt, khi châm kim không có máu rỉ ra là dấu hiệu điển hình của việc ngừng cung cấp máu hoàn toàn đến ngón tay. Kết quả X-quang cho thấy hình ảnh trật khớp liên đốt gần kèm phù nề phần mềm nghiêm trọng".
Các bác sĩ nhận định đây là tình huống đặc biệt nguy hiểm bởi ngón tay chưa đứt rời hoàn toàn mà vẫn còn dính một phần da nhỏ, nên không thể bảo quản lạnh như trường hợp đứt lìa hoàn toàn. Khi đó, ngón tay rơi vào tình trạng "thiếu máu nóng", có nguy cơ hoại tử rất cao nếu không được tái thông mạch máu trong vòng 6-12 giờ.
Ca phẫu thuật xuyên đêm
Xác định đây là ca cấp cứu tối khẩn, ê-kíp phẫu thuật lập tức đưa bệnh nhân vào phòng mổ. Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận tổn thương rất nặng nề: Gãy xương ngón III tay trái, trật khớp liên đốt gần, đứt hoàn toàn mạch máu, dây thần kinh hai bên ngón tay cùng toàn bộ hệ thống gân.
Bác sĩ Chiến chia sẻ: "Đây là trường hợp khó vì vùng tổn thương rộng, phức tạp nhiều thành phần. Không phải vết cắt sắc gọn mà là tổn thương do giằng xé, khiến các mạch máu và dây thần kinh bị dập, đứt thành nhiều đoạn".
Dưới kính hiển vi phẫu thuật, các bác sĩ tiến hành cố định xương, khâu nối các mạch máu siêu nhỏ để tái lập nguồn máu nuôi, đồng thời nối lại dây thần kinh và gân. Sau gần 4 giờ phẫu thuật căng thẳng xuyên đêm, những tín hiệu tích cực đầu tiên đã xuất hiện khi ngón tay dần hồng hào trở lại, ấm nóng và máu lưu thông bình thường.
Hồi phục sau phẫu thuật
Sau gần hai ngày hậu phẫu, sức khỏe bệnh nhân ổn định. Ngón tay được nối có dấu hiệu hồi phục tốt, không xuất hiện tình trạng tím tái hay tắc mạch. Theo phác đồ điều trị, bệnh nhân sẽ được rút đinh cố định sau khoảng một tháng và bắt đầu tập vận động phục hồi chức năng. Tuy nhiên, do dây thần kinh bị đứt hoàn toàn nên quá trình phục hồi cảm giác có thể kéo dài ít nhất 6 tháng với vật lý trị liệu tích cực.
Khuyến cáo sơ cứu khi bị đứt chi
Qua trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần nắm rõ kỹ năng sơ cứu trong tai nạn đứt rời chi thể. Với trường hợp đứt rời hoàn toàn, phần chi thể cần được làm sạch bằng nước muối sinh lý, bọc trong gạc sạch, cho vào túi nylon buộc kín rồi đặt vào thùng đá, tránh tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh. Thời gian bảo quản có thể kéo dài từ 12-24 giờ.
Đối với trường hợp đứt gần rời, còn dính da, không được ướp đá trực tiếp mà cần băng ép cầm máu và nhanh chóng chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế có chuyên khoa vi phẫu trong "giờ vàng", trước 12 giờ kể từ khi xảy ra tai nạn.
H.Giang (theo laodong, baotintuc)
