WHO: Gần 40% ca ung thư có thể phòng ngừa bằng thay đổi lối sống
Theo một báo cáo mới đây từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), gần 40% số ca ung thư mới trên toàn cầu có thể được phòng ngừa hoàn toàn thông qua việc thay đổi các yếu tố lối sống. Nghiên cứu này, được công bố trên tạp chí Nature Medicine vào ngày 3/2, đã phân tích dữ liệu từ năm 2022, khi thế giới ghi nhận gần 19 triệu ca ung thư mới.
Nguyên nhân chính từ lối sống
Báo cáo chỉ ra rằng hàng triệu trường hợp ung thư bắt nguồn từ 30 yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được. Trong đó, hút thuốc lá dẫn đầu danh sách, gây ra 15% tổng số ca mắc, tương đương gần 3 triệu người. Tỷ lệ này ở nam giới thậm chí lên tới 23%. Đứng thứ hai là rượu bia, tác nhân của 3,2% số ca bệnh mới, tương đương khoảng 700.000 trường hợp.
Bà Isabelle Soerjomataram, chuyên gia dịch tễ học tại WHO và là tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh: "Việc giải quyết các nguyên nhân này là cơ hội lớn nhất để giảm gánh nặng ung thư toàn cầu." Ngoài thuốc lá và rượu, nhóm nguy cơ hàng đầu còn bao gồm:
- Chỉ số khối cơ thể (BMI) cao
- Thói quen lười vận động
- Sử dụng thuốc lá không khói
- Nhai trầu cau
- Ô nhiễm không khí
- Bức xạ tia cực tím
Tác động của ô nhiễm môi trường và nhiễm trùng
Nghiên cứu cũng chỉ ra tác động rõ rệt của ô nhiễm môi trường theo từng khu vực địa lý. Tại Đông Á, khói bụi và chất lượng không khí kém gây ra khoảng 15% ca ung thư phổi ở phụ nữ. Con số này ở nam giới tại Bắc Phi và Tây Á thậm chí lên tới 20%.
Bên cạnh yếu tố môi trường và lối sống, các tác nhân nhiễm trùng gây ra khoảng 10% số ca mắc mới. Ở phụ nữ, virus HPV vẫn là nguyên nhân chính dẫn đến ung thư cổ tử cung. Dù thế giới đã có vaccine hiệu quả, độ bao phủ tiêm chủng tại nhiều nơi vẫn rất thấp. Ở nam giới, ung thư dạ dày chiếm tỷ lệ cao hơn, thường liên quan đến hút thuốc và nhiễm vi khuẩn do điều kiện sống chật hẹp, thiếu nước sạch hoặc vệ sinh kém.
Khuyến nghị từ WHO
Ông André Ilbawi, Trưởng nhóm Kiểm soát Ung thư của WHO, cho biết việc phân tích mô hình bệnh tật theo từng quốc gia giúp các chính phủ xây dựng chiến lược ngăn chặn bệnh từ sớm. Nhóm nghiên cứu khuyến nghị các quốc gia cần lập tức can thiệp y khoa, giảm thiểu rủi ro nghề nghiệp và xử lý ô nhiễm để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm áp lực lên hệ thống y tế.
Báo cáo này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi lối sống và cải thiện môi trường trong cuộc chiến chống lại ung thư, mang lại hy vọng cho hàng triệu người trên toàn thế giới.
