Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thông báo, vào đầu tháng 5, một chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng đã được ghi nhận trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua nam Đại Tây Dương. Virus Hanta lây từ chuột gây hội chứng phổi cấp ở người, dẫn đến tử vong.
Tính đến ngày 4 tháng 5, đã có 7 trường hợp mắc bệnh, trong đó 2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ. Trong số này, 3 người đã tử vong, 1 bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch và 3 người có triệu chứng nhẹ.
Trên tàu có tổng cộng 147 người, bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn, thuộc 23 quốc tịch khác nhau. Hiện chưa ghi nhận người Việt Nam trong số hành khách và thuyền viên liên quan. Chùm ca bệnh do virus Hanta này liên quan đến một tàu du lịch mang cờ Hà Lan.
Bệnh do virus Hanta là một bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột, sang người. Trước thông tin trên, Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế đã ban hành công văn khẩn, đưa ra khuyến cáo cho người dân về phòng bệnh do virus Hanta.
Virus Hanta và các triệu chứng
Virus Hanta là một nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, bao gồm hội chứng phổi do virus Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh chóng, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể dẫn đến tử vong.
Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh do virus Hanta. Điều trị chủ yếu bao gồm theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại các cơ sở y tế.
Đường lây truyền
Đường lây truyền chủ yếu của virus Hanta là qua nước tiểu, phân và nước bọt của chuột nhiễm bệnh. Người có thể bị nhiễm khi tiếp xúc trực tiếp với chuột hoặc nơi chuột làm tổ, sau đó đưa virus lên mắt, mũi, miệng. Ngoài ra, khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn dẹp nhà cửa, kho bãi có chuột nhiễm bệnh trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi rất nhỏ trong không khí. Người hít phải bụi có chứa mầm bệnh có thể bị nhiễm virus Hanta. Lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trong y văn.
Thời gian ủ bệnh và triệu chứng
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 4 tuần, nhưng có thể kéo dài tới 8 tuần. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Sau đó, bệnh có thể tiến triển đột ngột với ho, tức ngực, khó thở, mệt lả và tụt huyết áp.
Khuyến cáo phòng bệnh từ Bộ Y tế
Trong nước, hiện chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Tuy nhiên, do chuột ở nước ta khá phổ biến, để chủ động phòng chống dịch bệnh do virus Hanta và các bệnh dịch khác lây truyền từ chuột sang người, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
- Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
- Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột: mở cửa cho thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn.
- Không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi, vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí, người hít phải bụi này có thể bị nhiễm bệnh.
- Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
- Bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
- Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám và điều trị kịp thời.
Cục Phòng bệnh tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để theo dõi tình hình, cập nhật thông tin và hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời và phù hợp.
