Một vết xước nhỏ do cành rào quệt vào chân đã khiến ông Nguyễn Văn Sửu (65 tuổi, trú tại xã Phúc Hòa, tỉnh Bắc Ninh) rơi vào tình trạng nguy kịch vì uốn ván toàn phát. Ông có tiền sử mắc nhiều bệnh lý mạn tính gồm bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), tăng huyết áp, đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp, vảy nến và suy thượng thận do sử dụng thuốc kéo dài.
Diễn biến bệnh nặng nhanh chóng
Ngày 16/5, ông Sửu được đưa vào Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 trong tình trạng nguy kịch với biểu hiện cứng hàm, khó nuốt đã kéo dài 3 ngày. Khai thác bệnh sử cho thấy khoảng 8 ngày trước khi nhập viện, người bệnh bị cành rào quệt vào chân gây chảy máu. Tuy nhiên, vết thương không được làm sạch và xử trí đúng cách.
Khoảng 5 ngày sau, ông bắt đầu xuất hiện tình trạng cứng hàm, khó nuốt tăng dần, mệt mỏi, ăn uống kém nhưng vẫn không đến cơ sở y tế khám. Khi nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng kích thích, vật vã, tăng tiết nhiều đờm dãi, ứ đọng dịch vùng hầu họng, cứng hàm, nuốt khó, tăng trương lực cơ toàn thân và suy hô hấp nặng. Chỉ số SpO₂ chỉ còn 82%.
Chẩn đoán uốn ván toàn phát
Qua thăm khám và đánh giá lâm sàng, các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc uốn ván toàn phát kèm suy hô hấp trên nền nhiều bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, COPD, viêm khớp dạng thấp, vảy nến và suy thượng thận do thuốc.
Theo bác sĩ chuyên khoa I Trương Quang Chiến, bác sĩ trực tiếp điều trị, đây là trường hợp uốn ván toàn phát rất nặng xảy ra trên nền nhiều bệnh lý mạn tính gây suy giảm miễn dịch, khiến việc điều trị gặp rất nhiều khó khăn.
"Uốn ván là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Khi xuất hiện ở người có nhiều bệnh nền, nguy cơ biến chứng tăng cao, thời gian hồi sức kéo dài và khả năng hồi phục giảm đáng kể. Đây là ca bệnh có tiên lượng không qua khỏi rất cao", bác sĩ Chiến cho biết.
Hồi sức tích cực kéo dài
Ngay sau khi nhập viện, ê-kíp điều trị đã đặt nội khí quản, cho bệnh nhân thở máy xâm nhập, duy trì an thần và giãn cơ liên tục qua đường tĩnh mạch. Đồng thời, người bệnh được sử dụng huyết thanh kháng độc tố uốn ván, kháng sinh và hồi sức tích cực theo đúng phác đồ.
Sau 6 ngày điều trị, bệnh nhân được mở khí quản và tiếp tục duy trì thở máy liên tục trong 38 ngày. Khi tình trạng suy hô hấp và co cứng cơ được kiểm soát, bệnh nhân được cai thở máy thành công, sau đó chuyển sang thở oxy qua T-tube với lưu lượng 3 lít/phút.
Song song với hồi sức tích cực, đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng Trung tâm Bệnh nhiệt đới triển khai đồng bộ nhiều biện pháp chăm sóc chuyên sâu như xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp, phòng chống loét tỳ đè, phòng và điều trị viêm phổi liên quan thở máy, vệ sinh đường hô hấp, vệ sinh toàn thân và phục hồi chức năng.
Phục hồi sau 42 ngày điều trị
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa điều trị tích cực và chăm sóc toàn diện, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt qua từng giai đoạn. Sau 42 ngày điều trị, bệnh nhân hồi phục tốt, được rút canuyn mở khí quản và xuất viện trong tình trạng tỉnh táo, tự thở ổn định, ăn uống được, các chỉ số sinh tồn ổn định.
Theo BSCKI Trương Quang Chiến, uốn ván là bệnh có tỷ lệ không qua khỏi cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng tiêm vaccine đầy đủ và tiêm nhắc đúng lịch. Khi có vết thương hở, người dân cần rửa sạch, sát khuẩn đúng cách và đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ, xử trí vết thương, tiêm phòng hoặc sử dụng huyết thanh kháng độc tố uốn ván nếu cần thiết.
