Vết loét chân 6 tháng không lành: Bi kịch từ béo phì ở người trẻ 33 tuổi
Ngồi làm việc nhiều giờ liên tục, ít vận động thể chất và chế độ ăn uống thiếu kiểm soát đang trở thành những thói quen phổ biến trong cộng đồng người trẻ hiện đại. Lối sống này không chỉ làm gia tăng nguy cơ thừa cân, béo phì mà còn dẫn đến nhiều hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng, như minh chứng qua trường hợp đáng báo động của một nam thanh niên 33 tuổi tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Vết loét tưởng đơn giản, hậu quả khôn lường
Tại hội thảo chuyên đề về béo phì được tổ chức mới đây, Phó Giáo sư Tiến sĩ Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết thuộc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, đã chia sẻ về trường hợp một bệnh nhân nam 33 tuổi. Người này nhập viện vì một vết loét ở chân kéo dài suốt 6 tháng mà không có dấu hiệu lành lại.
"Điều đáng chú ý là bệnh nhân không đến khám vì vấn đề cân nặng, mà chính vết loét dai dẳng này mới khiến anh tìm đến bác sĩ. Trước đó, anh tự nhận thấy bản thân không mắc bệnh lý đáng kể nào", bác sĩ Nam cho biết.
Bệnh nhân làm việc trong lĩnh vực tài chính - kế toán, công việc chủ yếu gắn liền với máy tính. Mỗi ngày, anh có thể ngồi làm việc tới 12 giờ đồng hồ với rất ít lần đứng dậy vận động. Lối sống ít vận động này đã kéo dài trong nhiều năm, nhưng bản thân người bệnh gần như không nhận thức được những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn.
Hàng loạt bệnh lý nguy hiểm bị phát hiện
Qua quá trình thăm khám kỹ lưỡng, các bác sĩ đã phát hiện bệnh nhân mắc nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng liên quan trực tiếp đến tình trạng béo phì:
- Dấu hiệu đau ngực do bệnh mạch vành
- Trào ngược dạ dày - thực quản
- Gan nhiễm mỡ nặng kèm theo tăng men gan
- Tăng huyết áp
- Suy tĩnh mạch chi dưới dẫn đến phù chân và loét chân kéo dài
- Ngưng thở khi ngủ với biểu hiện ngáy to, chất lượng giấc ngủ kém
Chỉ số khối cơ thể (BMI) của bệnh nhân lên tới 45, cao hơn rất nhiều so với ngưỡng khuyến cáo dành cho người châu Á. Vòng eo lớn cho thấy lượng mỡ nội tạng tích tụ quá mức, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tim, gan và hệ thống chuyển hóa của cơ thể.
"Béo phì hiện được xem là một bệnh mạn tính, có thể tiến triển và tái phát, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm", bác sĩ Nam nhấn mạnh.
Ăn ít nhưng vẫn tăng cân: Sự thật đằng sau
Bệnh nhân từng cố gắng giảm cân bằng cách tập gym và điều chỉnh chế độ ăn uống. Có thời điểm anh giảm được khoảng 5 kg nhưng sau đó cân nặng lại nhanh chóng tăng trở lại. Điều này phản ánh một thực tế phổ biến: nhiều người tin rằng họ ăn rất ít nhưng vẫn không thể kiểm soát được cân nặng.
Bác sĩ Nam giải thích: "Lượng calo thực tế nạp vào thường cao hơn những gì mọi người nhận ra. Thói quen ăn vặt khi làm việc, thay cơm bằng các nguồn tinh bột khác có năng lượng tương đương, hay các loại đồ uống như trà sữa tưởng đơn giản nhưng có thể chứa tới 600 kcal mỗi ly".
Bác sĩ khuyến cáo người bệnh nên theo dõi chặt chẽ lượng calo nạp vào, thậm chí ghi chép hoặc chụp hình các bữa ăn để đánh giá khẩu phần chính xác. Mục tiêu giảm cân cần được đặt ra theo từng giai đoạn hợp lý, ví dụ giảm khoảng 5 kg trong 3 tháng. Việc giảm cân quá nhanh có thể gây mất nước, mất cơ và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tổng thể.
Mối liên hệ nguy hiểm: Béo phì và trầm cảm
Thạc sĩ Bác sĩ Phạm Thị Minh Châu, giảng viên bộ môn Tâm thần tại Đại học Y Dược TP.HCM, chia sẻ thêm về mối liên hệ phức tạp giữa béo phì và sức khỏe tâm thần.
"Nhiều nghiên cứu cho thấy mối liên hệ hai chiều giữa béo phì và trầm cảm. Mỗi tình trạng đều có thể làm tăng nguy cơ của tình trạng còn lại", bác sĩ Châu cho biết.
Các số liệu nghiên cứu chỉ ra rằng khoảng 43% người trưởng thành mắc trầm cảm đồng thời bị béo phì. Người bị trầm cảm có nguy cơ mắc béo phì cao hơn đáng kể so với những người không gặp vấn đề về tâm lý. Ngược lại, người béo phì cũng có nguy cơ bị trầm cảm cao gấp khoảng hai lần so với người có cân nặng bình thường.
Nguyên nhân của mối liên hệ này xuất phát từ nhiều yếu tố. Về mặt tâm lý - xã hội, nhiều người béo phì phải đối mặt với sự kỳ thị về ngoại hình hoặc những áp lực từ môi trường xung quanh. Những trải nghiệm tiêu cực này có thể khiến họ dễ rơi vào trạng thái tự ti, căng thẳng hoặc trầm cảm.
Bệnh của thời đại thức ăn tiện lợi
Tình trạng béo phì đang gia tăng nhanh chóng trên toàn cầu, với ước tính khoảng một tỷ người rơi vào tình trạng thừa cân hoặc béo phì. Tại Việt Nam, tỷ lệ này cũng tăng nhanh trong vài thập kỷ gần đây, với khoảng 20% người trưởng thành có chỉ số BMI từ 25 kg/m² trở lên.
Sự thay đổi lối sống là một trong những nguyên nhân chính khiến nguy cơ béo phì gia tăng. Nhiều người có xu hướng tiêu thụ nhiều tinh bột, đồ uống ngọt và thực phẩm chế biến sẵn, trong đó lại duy trì thói quen ít vận động. Sự mất cân bằng giữa năng lượng nạp vào và năng lượng tiêu hao đã tạo điều kiện cho béo phì phát triển.
Trong quá trình điều trị béo phì, yếu tố tâm lý cần được quan tâm đúng mức. Khi việc giảm cân kéo dài mà không đạt kết quả như mong muốn, một số người có thể cảm thấy thất vọng, mất động lực và dễ bỏ dở kế hoạch điều trị. Bác sĩ Châu nhấn mạnh: "Việc điều trị béo phì cần được tiếp cận toàn diện, kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng khoa học, vận động hợp lý và hỗ trợ tâm lý khi cần thiết".
Trường hợp của nam bệnh nhân 33 tuổi không chỉ là lời cảnh tỉnh về hậu quả của lối sống thiếu lành mạnh, mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời các vấn đề sức khỏe liên quan đến béo phì. Mỗi cá nhân cần chủ động theo dõi sức khỏe, duy trì chế độ ăn uống cân bằng và tăng cường vận động thể chất để phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.
