Ngày 11 tháng 5, Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế đã công bố thông tin mới nhất về năng lực xét nghiệm virus Hanta tại Việt Nam. Đây là loại virus lây truyền từ chuột, có nguồn lây rất phổ biến trong nước, gây ra những bệnh lý nguy hiểm và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Năng lực xét nghiệm tại các đơn vị đầu ngành
Qua rà soát, một số đơn vị y tế đầu ngành đã báo cáo về khả năng xét nghiệm virus Hanta. Trong đó, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương (NIHE) hiện đang triển khai 5 kỹ thuật xét nghiệm nhanh và chẩn đoán xác định, bao gồm: xét nghiệm nhanh phát hiện kháng thể IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật ELISA phát hiện kháng thể IgM và IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật RT-PCR phát hiện ARN của Hantavirus; và giải trình tự gen để xác định chủng virus.
Theo báo cáo, NIHE đã có đầy đủ sinh phẩm, bộ mồi và các trang thiết bị cần thiết cho xét nghiệm gen và giải trình tự. Với đội ngũ nhân lực chuyên môn cao cùng cơ sở vật chất hiện đại, đơn vị này hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu xét nghiệm phát hiện virus Hanta khi có tình huống phát sinh.
Bệnh do virus Hanta: chưa có thuốc điều trị và vắc xin
Về vấn đề điều trị, tiến sĩ, bác sĩ Đoàn Thu Trà, quyền Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai (Bệnh viện Bạch Mai), cho biết hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vắc xin phòng bệnh Hantavirus. Do đó, việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ. Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO - hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể để duy trì sự sống.
Bác sĩ Trà nhấn mạnh: "Không có thuốc điều trị tận gốc nên phát hiện muộn sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong."
Đường lây truyền và triệu chứng
Theo Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, khác với nhiều bệnh truyền nhiễm lây qua muỗi hay côn trùng, virus Hanta chủ yếu lây sang người khi hít phải bụi khí dung có chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh. Nguy cơ thường xuất hiện khi người dân dọn dẹp kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc những nơi có nhiều phân chuột nhưng quét khô, dùng chổi hoặc máy hút bụi khiến virus phát tán vào không khí. Virus cũng có thể lây qua vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của động vật mang bệnh.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới
Trước đó, theo thông tin từ WHO, đầu tháng 5 năm 2026 đã ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương. Ít nhất 7 trường hợp đã được ghi nhận, trong đó có 2 trường hợp xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ, bao gồm 3 trường hợp tử vong và 1 bệnh nhân nguy kịch. Trên tàu có 147 người (88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch, chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách hay thuyền viên liên quan.
