Virus Nodamura: Mối đe dọa âm thầm từ hải sản sống đến sức khỏe con người
Theo một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Nature Microbiology, virus có tên gọi "Virus Nodamura (CMNV)" đã được xác định là nguyên nhân gây ra hiện tượng "bệnh chết âm thầm" ở các loài tôm nuôi, đồng thời mở rộng nguy cơ lây nhiễm sang con người. Điều này phá vỡ quan niệm truyền thống cho rằng virus dưới nước không thể ảnh hưởng đến sức khỏe nhân loại.
Phạm vi lây nhiễm rộng và cơ chế nguy hiểm
Virus CMNV chủ yếu tấn công các loài nhuyễn thể Nam Cực, với tỷ lệ nhiễm bệnh lên đến 35,5% trong trường hợp nặng, cùng với tôm sú, cua và nhiều loài hải sản phổ biến khác. Đặc biệt, virus khiến các sinh vật này chết mà không biểu hiện triệu chứng rõ ràng, thường chìm xuống đáy, gây khó khăn cho việc phát hiện và kiểm soát.
Nghiên cứu chỉ ra rằng CMNV lây truyền sang người thông qua hai con đường chính:
- Ăn hải sản sống hoặc chưa chín kỹ: Bao gồm các món như cua sốt tương, sashimi, và các loại thực phẩm ướp sống khác.
- Nhiễm trùng vết thương: Virus có thể xâm nhập vào cơ thể qua các vết trầy xước hoặc đâm thủng từ vỏ cứng của tôm, cua trong quá trình chế biến.
Thời gian ủ bệnh của virus này có thể kéo dài từ 3 đến 6 tháng, làm tăng nguy cơ phát hiện muộn. Đáng lo ngại hơn, CMNV hiện diện rộng rãi ở cả động vật thủy sinh nuôi và hoang dã trên khắp châu Á, châu Mỹ, châu Phi, và thậm chí cả Nam Cực, khiến công tác phòng ngừa trở nên vô cùng phức tạp.
Tác động nghiêm trọng đến sức khỏe con người
Sau khi nhiễm bệnh, CMNV có thể gây ra các vấn đề về mắt, đặc biệt là viêm màng bồ đào trước – dạng viêm màng bồ đào phổ biến nhất, hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị chuẩn. Các triệu chứng chính bao gồm:
- Mắt đỏ và đau nhức.
- Sợ ánh sáng và cảm giác ruồi bay trước mắt.
- Giảm thị lực đáng kể.
- Trong trường hợp nặng, bệnh có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.
Nghiên cứu cũng phân tích một nhóm bệnh nhân mắc các bệnh về mắt không rõ nguyên nhân và phát hiện 71,4% trong số họ đã từng tiếp xúc hoặc ăn hải sản sống trước khi bệnh khởi phát, củng cố mối liên hệ trực tiếp giữa virus và sức khỏe con người.
Khuyến cáo phòng ngừa từ chuyên gia
Trung tâm An toàn Thực phẩm Hồng Kông (Trung Quốc) cùng nhóm nghiên cứu đưa ra những lời khuyên thiết thực để bảo vệ sức khỏe cộng đồng:
- Chú ý môi trường thủy sinh: Đảm bảo các vật chứa và nước dùng để đựng hải sản luôn sạch sẽ và hợp vệ sinh.
- Nấu chín kỹ hải sản: Tuyệt đối không ăn sống; cần nấu chín hoặc làm nóng đến nhiệt độ lõi từ 85 độ C trở lên. Với động vật có vỏ như hàu, nên bóc vỏ để phần thịt chín đều hơn.
- Tách biệt thực phẩm sống và chín: Sử dụng dao và thớt riêng biệt cho hải sản, không dùng chung. Khi bảo quản trong tủ lạnh, đặt hải sản đã bọc kín ở ngăn dưới để tránh lây nhiễm chéo.
- Thực hiện biện pháp bảo vệ: Mang đồ bảo hộ như tạp dề và găng tay khi xử lý hải sản để ngăn ngừa trầy xước và nhiễm trùng.
Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm và áp dụng các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt trong bối cảnh virus CMNV đang lan rộng toàn cầu.
